QuanXuyen.comQuán Xuyến
Sổ chi tiêu gia đình

Giữ hoá đơn, biên lai trong nhà: cái nào giữ, giữ đến bao giờ, cất ở đâu

Hoá đơn, biên lai trong nhà chia ba loại: bỏ ngay, giữ đến khi hết hạn đổi trả hay bảo hành, giữ lâu. Cách cất hộp ba ngăn, chụp giấy dễ phai và dọn mỗi quý.

Grandmother and grandson sitting at a low table sorting loose blank slips of paper into three cardboard boxes, viewed from above, soft daylight, Nghe An family home

Hoá đơn, biên lai trong nhà nên chia ngay khi mang về thành ba loại: loại bỏ được sau khi đã ghi sổ, loại giữ đến khi hết hạn đổi trả hoặc bảo hành, và loại giữ lâu vì liên quan đến tài sản, tiền đóng cho cơ quan hoặc khoản có thể bị hỏi lại. Mỗi loại một ngăn, mỗi quý dọn một lần.

Phần lớn nhà gặp rắc rối không phải vì vứt nhầm, mà vì giữ tất cả trong một túi nilon đến lúc cần thì không tìm nổi. Bài này đi từ bảng phân loại, cách cất, chuyện giấy in nhiệt phai mực, hoá đơn điện tử và tin nhắn chuyển khoản, đến việc dọn định kỳ và những thứ không cần giữ.

Ba loại hoá đơn, biên lai và giữ đến khi nào

Bảng dưới là cách chia mà nhà bà Lan, một gia đình ba thế hệ ở Nghệ An trong ví dụ giả định, đang dùng. Cột cuối là thời điểm có thể bỏ, không phải thời hạn pháp lý.

LoạiVí dụ trong nhàGiữ đến khi
Ghi sổ xong là bỏphiếu tính tiền chợ, quán ăn, đổ xăng, tạp hoáđã ghi vào sổ và không có gì cần đổi trả
Giữ có hạnhoá đơn đồ điện, đồ gia dụng, quần áo còn đổi được, phiếu bảo hành, biên nhận gửi sửa đồhết hạn đổi trả hoặc hết bảo hành, hoặc đồ đã bỏ đi
Giữ theo tháng để sohoá đơn điện, nước, mạng, phí chung cư, gửi xeđủ để so cùng kỳ năm trước, nhiều nhà giữ khoảng mười hai đến mười lăm tháng
Giữ lâubiên lai nộp thuế đất, lệ phí giấy tờ, tiền đóng cho nhà trường, chứng từ sửa nhà lớn, hợp đồng mua đồ trả nhiều đợtkhi chắc không còn ai hỏi lại; thời hạn cụ thể nên hỏi cơ quan liên quan nơi cư trú

Giấy chứng nhận nhà đất, giấy khai sinh, hợp đồng thuê nhà không thuộc hộp hoá đơn. Chúng là giấy tờ gia đình và cần chỗ cất riêng, kín hơn. Trộn hai thứ này với nhau là cách nhanh nhất để một tờ giấy quan trọng bị vứt nhầm trong lần dọn hoá đơn cũ.

Hộp ba ngăn: cất sao cho cả nhà bỏ vào đúng chỗ

Nhà bà Lan có bảy người, ai đi chợ cũng mang hoá đơn về. Cách duy nhất để không thất lạc là có một chỗ nhận chung, đặt gần cửa ra vào hoặc gần chỗ để sổ:

  • Ngăn trước, chờ ghi. Ai mang hoá đơn về cũng bỏ vào đây, không cần phân loại. Người giữ sổ tối đến lấy ra ghi.
  • Ngăn giữa, giữ có hạn. Sau khi ghi sổ, hoá đơn đồ điện, phiếu bảo hành, biên nhận sửa đồ chuyển vào đây. Kẹp phiếu bảo hành cùng hoá đơn mua của chính món đồ đó.
  • Ngăn sau, giữ theo tháng và giữ lâu. Chia bằng bìa cứng hoặc phong bì theo năm. Hoá đơn điện nước xếp theo tháng, biên lai nộp tiền cho cơ quan để phong bì riêng.
  • Không có ngăn cho loại bỏ ngay. Ghi sổ xong thì bỏ luôn vào sọt giấy, đừng giữ lại "phòng khi cần".

Hộp không cần đẹp, một hộp giày chia vách bằng bìa là đủ. Quan trọng là cả nhà biết chỗ đó và biết chỉ cần bỏ vào ngăn trước, phần còn lại có người lo. Ông bà lớn tuổi hay giữ hoá đơn trong túi áo hoặc ví; nhẹ nhàng nhờ ông bà đưa lại mỗi tối thay vì đòi ông bà tự bỏ vào hộp. Người về nhà sớm nhất có thể nhận thêm việc nhắc mọi người bỏ hoá đơn vào ngăn trước mỗi tối.

Giấy in nhiệt phai mực: chụp lại những tờ cần giữ

Phần lớn hoá đơn từ máy tính tiền ở cửa hàng, cây xăng, siêu thị gần nhà in trên giấy nhiệt, loại giấy bóng mặt, cào móng tay thấy vệt đen. Giấy này phai dần theo thời gian, nhanh hơn nếu để chỗ nóng, gần nắng, cạnh túi nilon hoặc kẹp sát với giấy bóng khác. Một tờ hoá đơn đồ điện để trong ngăn kéo cạnh bếp có thể mờ gần hết chỉ sau vài tháng, đúng lúc món đồ hỏng cần mang đi bảo hành.

Cách xử lý đơn giản: tờ nào thuộc loại giữ có hạn hoặc giữ lâu mà là giấy nhiệt thì chụp ảnh ngay hôm mang về, chụp thẳng, đủ sáng, thấy rõ ngày và tên hàng. Ảnh để trong một thư mục riêng trên điện thoại, đặt tên theo năm. Bản giấy vẫn giữ, vì nơi bảo hành có thể đòi bản gốc, nhưng nếu nó phai thì còn ảnh để đối chiếu.

Cất giấy nhiệt ở chỗ khô, tối, không ép sát nhựa. Phong bì giấy thường tốt hơn túi nhựa trong. Đừng ép plastic tờ hoá đơn nhiệt, nhiệt của máy ép có thể làm tờ giấy đen sạm ngay lập tức.

Hoá đơn điện tử và tin nhắn chuyển khoản: giữ ở đâu cho dễ tìm

Hoá đơn điện tử gửi qua thư điện tử. Lập một thư mục trong hộp thư, đặt tên chung kiểu "Hoá đơn nhà", chuyển mọi thư hoá đơn vào đó. Không cần tải về máy, chỉ cần biết tìm ở đâu.

Hoá đơn tiền điện, nước xem trên mạng. Thường có thể tra lại lịch sử nhiều tháng trên trang của đơn vị cung cấp. Nhà nào muốn so cùng kỳ thì mỗi tháng ghi số tiền và số tiêu thụ vào sổ, khỏi phải đăng nhập tra lại.

Tin nhắn biến động số dư sau khi chuyển khoản. Không phải hoá đơn, nhưng là dấu vết tiền đi. Với khoản lớn như tiền cọc, tiền trả thợ, chụp màn hình xác nhận chuyển khoản lưu vào cùng thư mục ảnh hoá đơn.

Đơn mua hàng trực tuyến. Lịch sử đơn thường nằm trong tài khoản mua hàng. Đồ có bảo hành thì chụp trang chi tiết đơn, vì tài khoản có thể bị đổi, bị khoá hoặc quên mật khẩu.

Ghép hoá đơn với sổ chi tiêu mà không mất công

Hoá đơn là thứ để tra, sổ là thứ để đọc. Hai thứ nối với nhau bằng vài thao tác nhỏ:

  1. Tối lấy hoá đơn ở ngăn trước, ghi vào sổ như thường lệ.
  2. Tờ nào phải giữ thì đánh một dấu nhỏ cạnh dòng tương ứng trong sổ, ví dụ chữ h khoanh tròn, để biết dòng này có giấy đi kèm.
  3. Viết lên mặt sau tờ hoá đơn hai thông tin: món gì và hạn bảo hành hoặc đổi trả nếu biết. Viết bút chì để không lem.
  4. Chuyển tờ đó vào đúng ngăn. Giấy nhiệt thì chụp ảnh trước khi cất.
  5. Khoản lớn không có hoá đơn, ví dụ trả tiền mặt cho thợ, thì ghi thêm tên người nhận vào sổ và nhờ người đó viết một tờ biên nhận tay nếu được.

Cả quy trình thêm chừng một phút mỗi tối so với chỉ ghi sổ. Đổi lại, khi cần bảo hành chiếc quạt hay đối chiếu tiền sửa mái, bạn tìm thấy trong vài phút thay vì lục cả buổi chiều.

Đồ có bảo hành: gom thành hồ sơ từng món

Với đồ điện lớn như tủ lạnh, máy giặt, máy lạnh, bình nóng lạnh, cách giữ gọn nhất là mỗi món một phong bì riêng, ngoài ghi tên món và tháng năm mua. Trong phong bì có hoá đơn mua, phiếu bảo hành, tờ hướng dẫn nếu muốn giữ, và về sau thêm biên nhận mỗi lần sửa. Phong bì nào hết bảo hành mà đồ vẫn dùng tốt thì vẫn giữ, vì biên nhận sửa chữa giúp thợ lần sau biết món đó đã thay gì.

Nhà bà Lan từng mất gần một buổi sáng tìm phiếu bảo hành máy bơm nước, cuối cùng thấy nó kẹp lẫn trong xấp hoá đơn tiền điện. Từ đó, cậu con trai bà dán ở mặt trong nắp hộp một danh sách ngắn: tên món, tháng mua, hạn bảo hành, phong bì để ở đâu. Danh sách viết tay, mỗi khi mua món mới thì thêm một dòng, món nào bỏ đi thì gạch.

Không nên giữ hộp các tông lớn của đồ điện chỉ vì sợ bảo hành đòi. Phần lớn nơi bảo hành chỉ cần hoá đơn và phiếu, còn hộp thì chiếm chỗ và dễ ẩm mốc. Nếu không chắc, hỏi luôn lúc mua.

Lúc cần một tờ hoá đơn mà không tìm thấy

Tìm theo thứ tự từ dễ đến khó. Xem dấu h trong sổ để biết khoản đó có giấy hay không, rồi xem ngăn giữa, phong bì theo năm, thư mục ảnh trên điện thoại, cuối cùng là hộp thư điện tử. Đi theo thứ tự này thường tìm ra trong vài phút.

Hỏi lại nơi bán. Nhiều cửa hàng còn lưu lịch sử bán theo ngày hoặc theo số điện thoại người mua. Mang theo ngày mua ghi trong sổ chi tiêu, việc tra sẽ nhanh hơn nhiều so với nói "khoảng đầu năm ngoái".

Dùng dấu vết chuyển khoản. Nếu đã trả bằng chuyển khoản, lịch sử giao dịch là bằng chứng tiền đã đi. Nó không thay được hoá đơn trong mọi trường hợp, nhưng giúp nơi bán tìm lại đơn hàng dễ hơn.

Rút kinh nghiệm một lần. Mất tờ nào thì xem nó đã rơi khỏi khâu nào: chưa bỏ vào ngăn trước, ghi sổ xong quên chuyển ngăn, hay bị dọn nhầm. Sửa đúng khâu đó, không cần đổi cả cách cất.

Dọn hộp hoá đơn mỗi quý và những thứ không cần giữ

Mỗi ba tháng dành nửa tiếng dọn ngăn giữa và ngăn sau. Lúc dọn, những thứ sau có thể bỏ:

  • Hoá đơn và phiếu bảo hành của đồ đã hết hạn bảo hành, hoặc đồ đã thanh lý, cho đi.
  • Hoá đơn đồ đã qua hạn đổi trả mà không có bảo hành, ví dụ quần áo, đồ bếp nhỏ.
  • Hoá đơn điện nước cũ hơn mốc nhà bạn tự đặt để so cùng kỳ.
  • Bản in tờ hướng dẫn, phiếu khuyến mãi, phiếu tích điểm hết hạn kẹp lẫn trong hộp.
  • Bản trùng: đã có bản điện tử đầy đủ và chắc không cần bản giấy.

Tờ nào có thông tin cá nhân như họ tên, địa chỉ, số tài khoản thì xé nhỏ trước khi bỏ. Tờ nào phân vân thì chuyển vào ngăn sau, quý sau xem lại, đừng bỏ trong lúc lưỡng lự. Một câu nên hỏi nhau khi dọn: "Nếu tờ này mất, mình có phải đi xin lại ở đâu không?" Có thì giữ, không thì bỏ.

Câu hỏi thường gặp

Hoá đơn tiền điện, tiền nước nên giữ bao lâu?

Không có mốc chung cho mọi nhà. Nhiều nhà giữ đủ khoảng một năm để so cùng kỳ năm trước. Nếu đang có thắc mắc hay khiếu nại với đơn vị cung cấp thì giữ đến khi việc đó xong hẳn.

Hoá đơn bị mờ chữ thì còn dùng để bảo hành được không?

Tuỳ nơi bảo hành, nhiều nơi tra theo số máy hoặc lịch sử bán hàng. Vì vậy nên chụp lại hoá đơn giấy nhiệt ngay khi mua và kẹp phiếu bảo hành cùng hoá đơn để có hai nguồn đối chiếu.

Có cần giữ phiếu tính tiền đi chợ sau khi đã ghi sổ không?

Không cần, trừ khi có món phải đổi trả. Giữ những phiếu này chỉ làm hộp đầy và khó tìm tờ quan trọng. Ghi sổ xong thì bỏ, sổ đã giữ lại thông tin cần dùng về sau.

Biên lai nộp thuế đất, lệ phí nên cất cùng hoá đơn hay giấy tờ nhà?

Cất ở ngăn giữ lâu của hộp hoá đơn hoặc kẹp chung với bộ giấy tờ nhà đất, miễn là cả nhà biết. Thời hạn nên giữ bao lâu thì hỏi cơ quan thu tiền ở nơi cư trú để chắc chắn.

Chụp ảnh hoá đơn rồi có bỏ được bản giấy không?

Với loại ghi sổ xong là bỏ thì không cần chụp. Với hoá đơn bảo hành, biên lai nộp tiền cho cơ quan thì vẫn nên giữ bản giấy, vì nhiều nơi yêu cầu bản gốc. Ảnh chỉ là bản dự phòng khi giấy phai.

Nhà đông người thì ai nên giữ hộp hoá đơn?

Nên là người giữ sổ chi tiêu, vì người đó ghi xong mới phân loại. Những người khác chỉ cần bỏ vào ngăn trước. Giao cho người không ghi sổ giữ hộp thì dễ xảy ra chuyện hoá đơn bị bỏ trước khi kịp ghi.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138