QuanXuyen.comQuán Xuyến
Bảo trì nhà theo lịch

Bảo trì nhà theo mùa: lập lịch từ chính đồ đạc nhà mình, dời mốc theo nơi ở

Cách lập lịch bảo trì nhà cả năm từ danh sách thiết bị nhà mình, xếp theo mùa mưa – mùa nóng, chia người phụ trách và tự kiểm cuối năm.

Middle-aged couple standing in a sunlit hallway of a narrow townhouse, pointing up at a ceiling corner, shot from behind at eye level, soft morning light

Bảo trì nhà theo mùa là kê ra nhà mình có những gì cần trông, rồi xếp mỗi thứ vào trước mùa nó phải làm việc nặng nhất: trước mùa nóng lo máy lạnh và quạt, trước mùa mưa lo mái, máng xối, tường hướng mưa, trước mùa lạnh lo nước nóng, cuối năm tổng kiểm. Mốc mùa thì dời theo nơi mình ở, không chép nguyên lịch của nhà khác. Lập một lần mất chừng một buổi tối, sau đó mỗi tháng chỉ tốn một hai giờ cuối tuần.

Cái lợi không nằm ở chỗ nhà không bao giờ hỏng, mà ở chỗ hỏng thì ít khi hỏng cùng lúc và ít khi hỏng vào đúng lúc khó gọi thợ nhất. Bài này đi từ khâu kê thiết bị nhà mình, xếp việc vào tháng, chia người phụ trách, tới cách tự kiểm cuối năm xem lịch có chạy thật hay chỉ nằm trên tủ lạnh.

Vì sao "hỏng đâu sửa đó" luôn tốn hơn bạn nghĩ

Nhà nào cũng sửa, chỉ khác nhau ở chỗ sửa lúc nào. Lối quen thuộc là đợi máy lạnh chảy nước mới gọi thợ, đợi trần ố vàng mới lên sân thượng xem, đợi bồn rửa bốc mùi mới thông cống. Cách này có ba cái hại mà lúc đang bận ít ai để ý.

Thứ nhất, hỏng hay rơi vào đúng mùa cao điểm. Máy lạnh hỏng giữa tháng nóng nhất thì thợ nào cũng kín lịch, nhà phải chịu nóng vài ngày. Mái dột phát hiện giữa trận mưa đầu mùa thì không ai leo lên sửa được ngay. Thứ hai, một hỏng nhỏ để lâu kéo theo hỏng lớn: ống thoát nước ngưng của máy lạnh tắc làm nước chảy xuống tường, tường thấm thì bong sơn, có khi ướt cả ổ điện bên dưới. Thứ ba, sửa gấp thì không có thời gian hỏi han, so sánh, ghi lại; lần sau hỏng lại không ai nhớ lần trước thợ nói gì.

Lịch bảo trì không phải để nhà mình thành kỹ sư. Nó chỉ dời việc kiểm tra lên trước mùa cần dùng, và gom những việc nhỏ vào những ngày rảnh. Phần lớn việc trong lịch là nhìn, sờ, nghe, ghi lại; phần cần tháo lắp, đụng điện, đụng gas thì để thợ.

Bước đầu: kê ra nhà mình có gì cần trông

Đừng chép lịch của nhà khác. Nhà phố có sân thượng khác căn hộ chung cư, nhà dùng nước giếng khoan khác nhà dùng nước máy. Hãy đi một vòng từ cổng vào tới sân thượng, cầm cuốn sổ ghi từng thứ theo nhóm:

  • Làm mát và thông gió: mấy bộ máy lạnh, ở phòng nào, lắp năm nào; quạt trần, quạt hút mùi bếp, quạt thông gió nhà tắm.
  • Nước: đồng hồ nước, máy bơm, bồn chứa trên mái hoặc bể ngầm, máy lọc nước, bình nóng lạnh từng phòng tắm, vòi, van khoá tổng.
  • Điện: tủ điện tổng, cầu dao chống giật nếu có, các ổ cắm hay dùng thiết bị công suất lớn, đèn ngoài trời.
  • Bếp: bếp gas hay bếp điện, bình gas, dây dẫn, máy hút mùi.
  • Vỏ nhà: mái, máng xối, ống thoát nước mưa, sân thượng, ban công, tường hướng mưa, cửa sổ và gioăng cửa.
  • Thoát nước: bồn rửa bát, lavabo, thoát sàn nhà tắm, hố ga trước nhà, bể phốt nếu là nhà riêng.

Bên cạnh mỗi thứ, ghi thêm hai cột nhỏ: lần gần nhất có ai đụng tới là khi nào (nhớ được thì ghi, không nhớ thì để trống) và giấy bảo hành còn không. Danh sách này mới là gốc; lịch chỉ là cách xếp danh sách vào mười hai tháng.

Bảng lịch mẫu theo tháng (ví dụ cho nhà phố ở Đồng Nai)

Nhà anh Lộc và chị Hạnh ở Đồng Nai là nhà phố ba tầng, có sân thượng, hai máy lạnh, một bình nóng lạnh, máy lọc nước dưới bồn rửa. Mùa mưa ở đây thường từ khoảng tháng năm tới tháng mười một, nên lịch dồn việc vỏ nhà vào tháng tư. Nhà ở miền Bắc hay miền Trung thì dời các mốc theo mùa mưa, mùa rét nơi mình ở.

ThángViệc chínhAi lo
1Xem lại sổ năm trước, rửa lưới lọc máy lạnhAnh Lộc
2Gọi thợ bảo dưỡng máy lạnh trước mùa nóngAnh Lộc đặt lịch
3Bấm thử nút kiểm tra cầu dao chống giật, xem ổ cắm có nóng, xémChị Hạnh
4Dọn máng xối, ống thoát mưa, xem sân thượng và tường hướng mưaCả hai, cuối tuần
5Xem trần các tầng sau mấy trận mưa đầu mùa, ghi chỗ ốChị Hạnh
6Ghi ngày thay lõi lọc nước, xem có cần thay chưaAnh Lộc
7Thông thoát sàn, hố ga; rửa lưới lọc máy lạnhChị Hạnh
8Kiểm dây gas, van, nước xà phòng thử chỗ nốiAnh Lộc
9Xem lại mái và máng sau đợt mưa lớnCả hai
10Kiểm bình nóng lạnh trước mùa lạnh (với nhà ở miền Bắc thì việc này cần sớm hơn)Chị Hạnh
11Vệ sinh quạt hút mùi, quạt thông gió nhà tắmAnh Lộc
12Chốt sổ năm, liệt kê việc để lại cho năm sauCả hai

Để ý cột cuối: mỗi tháng có tên người, không ghi chung chung "cả nhà". Việc ghi "cả nhà" là việc không ai làm.

Dời mốc theo khí hậu nơi mình ở

Bảng mẫu ở trên hợp với miền Nam. Ba miền khác nhau ở chỗ mùa mưa, mùa nóng, mùa lạnh rơi vào tháng nào, nên cái cần dời là mốc chứ không phải danh sách việc. Nguyên tắc chung: việc vỏ nhà làm trước mùa mưa nơi mình ở khoảng một tháng, việc làm mát làm trước mùa nóng, việc nước nóng làm trước mùa lạnh.

Nơi ở (ví dụ)Mốc cần để ýViệc dồn vào trước mốc đó
Hà Nội, Hải Phòng, Nghệ AnNồm ẩm đầu năm, nóng và mưa giông giữa năm, rét cuối nămKiểm bình nóng lạnh từ đầu thu; lau khô, mở thoáng chỗ hay đọng nước mùa nồm; mái và máng trước đợt giông
Huế, Đà Nẵng, Khánh HoàMưa lớn và bão dồn vào cuối nămMái, máng xối, cửa sổ hướng biển, chống thấm làm xong trước mùa mưa cuối năm
TP Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Cần ThơMùa mưa giữa năm, nóng nhất trước đóMáy lạnh trước mùa nóng; vỏ nhà và thoát nước trước khi mưa
Lâm ĐồngMưa dài, ẩm và lạnh quanh nămChống ẩm mốc, bình nóng lạnh dùng quanh năm nên kiểm đều hơn

Đây chỉ là gợi ý để bạn tự dời; nhà mình ở gần biển, gần sông hay trong hẻm sâu thì người hàng xóm lâu năm thường biết rõ tháng nào hay ngập, hay dột hơn mọi bảng chung. Hỏi họ một câu là có mốc sát thực tế.

Chia người phụ trách theo trọn gói, không theo từng lần

Mỗi nhóm thiết bị một người "giữ sổ". Người này không nhất thiết tự tay làm, nhưng là người nhớ, đặt lịch thợ, ghi lại và giữ giấy bảo hành. Nhà anh Lộc chia: anh giữ máy lạnh, nước, gas; chị Hạnh giữ điện, thoát nước, bình nóng lạnh. Ai bận tháng nào thì báo trước cho người kia, không để việc tự trôi.

Việc trèo cao thì luôn có người thứ hai. Lên sân thượng dọn máng xối, đứng thang lau quạt trần thì phải có một người giữ thang và ở gần. Đây là quy ước an toàn, không phải chuyện chia việc cho công bằng.

Nhà ở cùng bố mẹ thì hỏi ông bà muốn giữ phần nào. Nhiều ông bà rất thuộc nhà, nhớ chỗ nào hay thấm, ống nào đi đâu. Mời ông bà giữ phần "nhìn và nhắc" thay vì để ông bà tự leo trèo.

Thuê nhà thì chia thêm phần với chủ nhà. Ghi rõ việc nào bên thuê tự làm (rửa lưới lọc, thông bồn rửa), việc nào báo chủ nhà (mái, máy bơm, bình nóng lạnh). Báo bằng tin nhắn có ngày giờ để sau còn đối chiếu.

Những chỗ hay sai khi lập lịch bảo trì

Dồn hết vào một ngày "tổng vệ sinh". Một ngày làm mười việc thì việc cuối làm qua loa, và nếu ngày đó bận thì mất trắng cả năm. Rải ra mỗi tháng một hai việc bền hơn nhiều.

Ghi lịch theo ngày cụ thể. Ghi "tuần đầu tháng tư" dễ giữ hơn "ngày 5 tháng 4". Lịch quá chặt bị lỡ một lần là người ta bỏ luôn.

Chỉ ghi việc, không ghi kết quả. Làm xong mà không ghi "ổn" hay "thấy rỉ ở chỗ nối van" thì năm sau không biết thiết bị đang xuống dần hay vẫn tốt.

Chép nguyên tần suất trên mạng. Máy lạnh phòng ngủ chạy mỗi đêm khác máy lạnh phòng khách chỉ bật lúc có khách. Lõi lọc ở nhà dùng nước nhiều cặn khác nhà nước trong. Tần suất phải theo mức dùng thật, xem sách hướng dẫn kèm máy, rồi chỉnh sau một năm.

Những việc không cần làm dày như người ta hay nói

Lịch quá dày là lịch sớm bị bỏ. Vài việc nhiều nhà làm thừa:

  • Gọi thợ bảo dưỡng toàn bộ máy lạnh mỗi tháng: với nhà dùng bình thường, rửa lưới lọc định kỳ là phần chính, bảo dưỡng tổng thì thưa hơn, tuỳ mức dùng và lời khuyên trong sách hướng dẫn.
  • Đổ hoá chất thông cống định kỳ "cho chắc": dễ hại đường ống và nguy hiểm khi lỡ trộn nhiều loại; lưới chắn rác và thói quen không đổ dầu mỡ hiệu quả hơn.
  • Sơn lại cả nhà mỗi khi thấy một vết ố: phải tìm và chặn nguồn nước trước, sơn đè lên chỗ còn ẩm chỉ vài tháng là bong lại.
  • Mua sẵn thiết bị đo đạc chuyên dụng: nhà ở bình thường chỉ cần đèn pin, thang chắc, găng tay, một cây thông cống lò xo và cuốn sổ.

Bớt những việc này ra, lịch chỉ còn những việc thật sự chặn được hỏng lớn, và cả nhà dễ giữ hơn.

Cách tự kiểm cuối năm xem lịch có chạy thật

Tháng mười hai, cả nhà ngồi lại nửa giờ với cuốn sổ. Làm lần lượt:

  1. Đếm số tháng có ghi "đã làm". Dưới một nửa thì lịch đang quá nặng hoặc chia người chưa hợp — bớt việc, đừng ráng thêm.
  2. Liệt kê những lần phải gọi thợ gấp trong năm. Mỗi lần, hỏi: trong lịch có việc nào lẽ ra phát hiện sớm hơn không?
  3. Gạch những việc làm cả năm mà chưa lần nào thấy vấn đề, cân nhắc giãn tần suất.
  4. Thêm vào lịch những chỗ mới phát sinh: vết nứt mới, thiết bị mới mua.
  5. Đổi người phụ trách nếu ai đó muốn đổi, để không ai giữ mãi một phần nặng.

Câu cả nhà nên hỏi nhau trong buổi này: "Năm nay lần hỏng nào làm nhà mình khổ nhất, và lần sau mình muốn biết trước nó từ lúc nào?" Câu trả lời thường chỉ ra đúng việc cần thêm vào lịch năm sau.

Câu hỏi thường gặp

Căn hộ chung cư có cần lịch bảo trì riêng không?

Có, nhưng ngắn hơn nhà phố. Mái, đường ống đứng, hệ thống chung do ban quản lý lo; trong căn hộ bạn vẫn phải tự lo máy lạnh, bình nóng lạnh, lọc nước, thoát sàn, ổ điện và gioăng cửa sổ hướng mưa.

Nên dán lịch bảo trì ở đâu để cả nhà thấy?

Chỗ cả nhà đi qua mỗi ngày như cánh tủ lạnh hay cạnh tủ điện, kèm bản ghi trong sổ hoặc ghi chú điện thoại. Bản dán để nhắc, bản trong sổ để ghi kết quả từng lần.

Lỡ bỏ mấy tháng không làm thì có nên làm bù dồn một lúc không?

Không cần làm bù hết. Chọn việc của mùa sắp tới làm trước, ví dụ sắp mưa thì lo mái và máng xối, các việc còn lại xếp lại vào những tháng kế tiếp như bình thường.

Nhà mới xây hay mới mua có cần bảo trì ngay năm đầu không?

Năm đầu chủ yếu là quan sát: ghi lại chỗ thấm, chỗ nứt, thiết bị chạy lạ, và giữ kỹ giấy bảo hành công trình, thiết bị. Phát hiện trong thời hạn bảo hành thì báo bên xây dựng hoặc bên bán sửa.

Ai trong nhà nên giữ lịch bảo trì?

Người nào cũng giữ được, miễn là có tên rõ ràng. Cách bền là chia theo nhóm thiết bị, mỗi người lớn một nhóm, và một người giữ cuốn sổ chung để cuối năm ngồi lại xem.

Có nên tự làm hết để đỡ gọi thợ không?

Chỉ tự làm phần nhìn, lau, rửa, thông đơn giản. Phần đụng tới điện bên trong thiết bị, đường gas, leo mái dốc hay làm việc trên cao thiếu chỗ bám thì gọi thợ, đừng thử.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138