QuanXuyen.comQuán Xuyến
Bảo trì nhà theo lịch

Bồn rửa bát bị tắc: tự thông theo thứ tự từ nhẹ tới nặng, lúc nào nên dừng

Nước rút chậm ở bồn rửa bát, lavabo: làm từ lưới chắn rác, cây thụt, tháo ống chữ U tới dây thông lò xo; dấu hiệu tắc ống chính phải gọi thợ.

Couple crouching under an open kitchen sink cabinet with a plastic basin and rubber gloves, unscrewing a curved drain pipe, low angle, warm lamp light

Bồn rửa bát tắc thì làm theo thứ tự từ nhẹ tới nặng: dọn lưới chắn rác, dùng cây thụt cao su, tháo ống chữ U dưới bồn ra rửa, rồi mới tới dây thông lò xo; dừng lại gọi thợ khi nhiều chỗ thoát nước cùng chậm hoặc nước trào ngược lên thoát sàn. Phần lớn ca tắc ở bồn rửa nằm ngay trong đoạn ống chữ U, nhà mình tự xử lý được trong nửa giờ.

Thứ tự này quan trọng vì mỗi bước sau tốn công và rủi ro hơn bước trước. Đổ hoá chất ngay từ đầu là lối tắt nhiều nhà chọn, nhưng nó không hiệu quả với cục mỡ đông đặc và gây khó cho mọi bước tiếp theo nếu không thông.

Vì sao bồn rửa bát hay tắc hơn lavabo

Lavabo nhà tắm chủ yếu tắc vì tóc và cặn xà phòng. Bồn rửa bát thì nhận dầu mỡ, vụn cơm, bã trà, vỏ hành, xương nhỏ. Dầu mỡ khi còn nóng chảy trôi theo nước, nhưng xuống tới ống thì nguội, bám vào thành ống, giữ lại vụn thức ăn. Mỗi ngày dày thêm một chút, tới khi lỗ thông chỉ còn bằng ngón tay thì nước bắt đầu rút chậm. Lúc đó chỉ cần một nắm vụn cơm là tắc hẳn.

Đoạn ống chữ U ngay dưới bồn (người ta còn gọi là xi phông, cổ ngỗng) được làm cong để giữ một ít nước, chặn mùi từ cống bốc lên. Chính chỗ cong này là nơi rác dừng lại nhiều nhất. Tin tốt là nó thường được nối bằng ren vặn tay, tháo ra được không cần dụng cụ phức tạp.

Nhà anh Quân và chị Vy ở căn hộ chung cư tại Hà Nội, cả hai cùng nấu, cùng rửa bát. Bồn rửa bắt đầu rút chậm từ tuần trước, tối Chủ nhật thì nước đứng nguyên trong bồn. Hai người làm theo các bước dưới đây, tới bước thứ ba thì thông.

Thứ tự tự thông, từ nhẹ tới nặng

Trước khi bắt đầu: đeo găng tay cao su, múc bớt nước đọng trong bồn ra xô, chuẩn bị một chậu nhựa và vài chiếc giẻ cũ. Nếu đã lỡ đổ hoá chất thông cống trước đó, đừng làm các bước có thể làm nước bắn lên người; xả nhiều nước lạnh, chờ, đọc kỹ hướng dẫn trên bao bì, hoặc gọi thợ và nói rõ đã đổ gì.

  1. Dọn lưới chắn rác và miệng xả. Gỡ lưới, lấy hết rác, dùng que hoặc móc nhựa móc phần rác dắt ngay dưới miệng. Không ít ca tắc chỉ ở đây.
  2. Xả nước nóng vừa tay. Nước nóng như nước rửa bát giúp làm mềm lớp mỡ mới. Không đổ nước sôi sùng sục với ống nhựa vì có thể làm mềm, lỏng chỗ nối.
  3. Dùng cây thụt cao su. Để lại một ít nước trong bồn cho ngập miệng cao su. Bồn hai hố thì bịt kín lỗ bên kia bằng giẻ ướt, bồn có lỗ tràn thì bịt lỗ tràn, để lực đẩy không thoát đi chỗ khác. Ấn kéo dứt khoát chừng mười lần, nhấc lên xem nước có rút không.
  4. Tháo ống chữ U. Đặt chậu ngay dưới, vặn hai đai ren bằng tay ngược chiều kim đồng hồ, nhẹ tay vì gioăng bên trong dễ lệch. Đổ rác ra chậu, rửa ống bằng nước và bàn chải dài. Lắp lại đúng chiều, vặn vừa chặt, mở nước xem có rỉ ở chỗ nối không.
  5. Dùng dây thông cống lò xo. Nếu ống chữ U sạch mà vẫn tắc, chỗ tắc nằm sâu hơn, ở đoạn ống đi vào tường. Luồn dây lò xo vào ống từ chỗ vừa tháo, vừa đẩy vừa quay tay cầm, cảm thấy vướng thì quay tiếp để móc hoặc đánh tơi. Rút ra từ từ, lau sạch.

Mỗi bước làm xong đều thử xả nước. Thông ở bước nào thì dừng ở bước đó, ghi lại trong sổ nhà mình: ngày, bồn nào, tắc ở đâu, thông bằng cách nào.

Dấu hiệu tắc ở đâu: chỉ một bồn hay cả đường ống

Câu hỏi quyết định có nên tự làm tiếp hay không là chỗ tắc nằm ở nhánh riêng của bồn hay ở ống chính của cả nhà. Nhìn các chỗ thoát nước khác sẽ biết:

Bạn thấyNhiều khả năngNên làm
Chỉ bồn rửa bát chậm, lavabo và thoát sàn vẫn bình thườngTắc ở ống chữ U hoặc đoạn nhánh của bồnTự thông theo các bước trên
Bồn rửa và máy giặt cùng thoát chậmTắc ở đoạn hai nhánh này chung nhauThử dây lò xo, không được thì gọi thợ
Xả nước bồn rửa thì thoát sàn gần đó sủi bọt, trào lênTắc ở ống chính phía sauGọi thợ, ngừng xả nước nhiều
Nhiều chỗ thoát chậm cùng lúc, có mùi hôi lạTắc ống chính, hố ga, hoặc ống thông hơiGọi thợ; chung cư thì báo ban quản lý
Thông xong vài ngày lại tắcLớp mỡ bám dày trong ống, độ dốc ống kémGọi thợ xem cả đoạn ống, kể số lần tắc

Ở chung cư, nước trào lên thoát sàn khi mình không xả gì lại là chuyện của ống đứng chung cả toà; báo ban quản lý ngay, đừng tự mở ống.

Chỗ hay sai khi thông tắc ở nhà

Đổ hoá chất rồi dùng cây thụt. Thụt mạnh khi trong ống còn hoá chất có thể làm dung dịch bắn ngược vào mặt, tay. Đã đổ hoá chất thì đừng thụt, đừng tháo ống khi chưa xả thật nhiều nước.

Trộn hai loại hoá chất thông cống với nhau, hay với nước tẩy khác. Một số loại phản ứng với nhau sinh nhiệt hoặc khí độc. Dùng loại nào thì chỉ một loại, theo đúng hướng dẫn, mở cửa thông gió.

Tin baking soda với giấm thông được mọi thứ. Hỗn hợp này sủi bọt trông có vẻ đang làm việc, nhưng với cục mỡ đông hay rác đã nén chặt thì gần như không ăn thua. Nó chỉ phù hợp để xả định kỳ một ống còn thông.

Vặn ống chữ U quá chặt bằng kìm. Ống và đai ren bằng nhựa, vặn bằng kìm dễ nứt ren, lần sau rỉ nước xuống tủ bếp mà không ai biết cho tới khi gỗ tủ phồng lên.

Chọc que cứng hay dây thép vào ống. Que cứng đâm thủng lớp rác thành một lỗ nhỏ, nước thoát tạm vài hôm rồi tắc lại, có khi làm xước, hở chỗ nối ống.

Thói quen bếp để ít phải thông tắc

Cách giữ ống thông hiệu quả nhất nằm ở việc trước khi nước chảy xuống bồn, và việc này là của mọi người lớn rửa bát trong nhà, không riêng ai:

  • Vét thức ăn thừa trên bát đĩa vào thùng rác trước khi rửa.
  • Dầu mỡ chiên xong để nguội, đổ vào chai hay hộp bỏ đi; chảo dính mỡ thì lau bằng giấy trước rồi mới rửa.
  • Luôn đặt lưới chắn rác ở miệng xả, đổ rác trong lưới mỗi tối.
  • Không đổ bã cà phê, bã trà, vỏ trứng xuống bồn.
  • Cuối ngày xả nước nóng vừa tay chừng một phút để cuốn lớp mỡ mới.
  • Mỗi vài tháng tháo ống chữ U ra rửa một lần, ghi vào sổ bảo trì của nhà.

Câu cả nhà nên thống nhất: "Ai rửa bát cuối ngày thì đổ rác trong lưới chắn." Một câu ngắn, ai cũng nhớ, đỡ cảnh mỗi người nghĩ người kia sẽ làm.

Bộ đồ nghề nhỏ nên để sẵn dưới gầm bồn

Tắc bồn rửa hay xảy ra vào tối muộn hoặc đúng hôm nhà có khách, lúc tiệm ngoài đầu ngõ đã đóng cửa. Một túi đồ nghề nhỏ cất ngay dưới gầm bồn giúp nhà mình xử lý trong mười lăm phút thay vì đợi tới sáng:

  • Một đôi găng tay cao su dài cổ, chỉ dùng cho việc này.
  • Một cây thụt cao su miệng tròn, loại dành cho bồn rửa, khác loại miệng loe dùng cho bồn cầu.
  • Một chậu nhựa nông vừa lọt dưới ống chữ U.
  • Một sợi dây thông lò xo cỡ ngắn có tay quay.
  • Một bàn chải cán dài, vài chiếc giẻ cũ, một cuộn băng dính chịu nước.
  • Một chiếc đèn pin nhỏ để soi gầm bồn và chỗ nối ống.

Ghi danh sách này vào trang đầu sổ bảo trì, cạnh chỗ ghi những lần tắc. Nhà anh Quân thêm một dòng nhỏ: dùng xong rửa sạch, phơi khô, cất lại đúng túi. Lần tắc sau, ai trong nhà đang ở nhà cũng tự làm được, không phải gọi điện hỏi người kia để đồ ở đâu.

Chung cư và nhà phố: chỗ tắc nằm ở đâu thì ai lo

Ở nhà phố, toàn bộ đường thoát nước từ bồn rửa ra tới hố ga, cống ngoài đường là của nhà mình. Tắc ở đâu thì nhà mình gọi thợ, và thợ có thể mở hố ga trước nhà để thông từ phía cuối. Vì vậy nhà phố nên biết hố ga nằm chỗ nào, nắp có bị lát gạch đè lên không; nhiều nhà sửa sân xong mới phát hiện đã lát kín hố ga, khi tắc phải đục.

Ở chung cư, đường ống trong căn hộ đi ra một ống đứng chung chạy suốt các tầng. Phần nhánh trong căn là của chủ căn hộ, phần ống đứng là việc của ban quản lý. Nếu nước trào lên thoát sàn hay bồn rửa nhà mình trong khi mình không xả, nhiều khả năng ống đứng bên dưới bị tắc và nước từ các tầng trên dồn xuống. Lúc đó đừng tự tháo ống, báo ban quản lý ngay, chụp ảnh, ghi giờ. Căn hộ tầng thấp hay gặp chuyện này hơn, nên càng cần biết số liên lạc của bộ phận kỹ thuật toà nhà.

Gọi thợ thông tắc: nói gì để thợ mang đúng đồ

Khi đã làm hết các bước mà vẫn tắc, hoặc thấy dấu hiệu tắc ống chính, gọi thợ. Tin nhắn cho thợ nên có: bồn nào tắc, những chỗ thoát nước nào khác cũng chậm, nhà mình đã làm tới bước nào, đã đổ hoá chất gì chưa (đây là chi tiết an toàn cho thợ), nhà phố hay chung cư, ống đi âm tường hay lộ. Kèm một hai tấm ảnh dưới gầm bồn.

Có thông tin này, thợ biết nên mang máy thông lò xo dài hay chỉ dụng cụ cầm tay, và có thể báo trước khả năng phải mở hố ga hay ống thăm. Bạn cũng dễ nhận ra một thợ làm cẩn thận: họ hỏi lại những câu này thay vì bảo "cứ để đấy anh đến xem".

Thợ làm xong, thử cùng thợ: xả nước bồn rửa liên tục vài phút, xả cả máy giặt nếu chung nhánh, xem thoát sàn có trào không, ống chữ U có rỉ không. Hỏi thợ tắc ở đâu, do gì, và ghi vào sổ. Nếu thợ nói ống dốc kém hay ống quá nhỏ, ghi lại để lần sửa bếp sau tính.

Câu hỏi thường gặp

Có nên dùng nước sôi để thông bồn rửa bát không?

Nước nóng vừa tay giúp làm mềm lớp mỡ mới, nhưng nước sôi đổ liên tục vào ống nhựa có thể làm mềm, lỏng chỗ nối hay làm nứt bồn sứ lạnh. Dùng nước nóng như nước rửa bát là đủ.

Tháo ống chữ U ra có khó lắp lại không?

Thường không khó vì nối bằng đai ren vặn tay. Chụp ảnh trước khi tháo, để ý gioăng cao su nằm ở đâu, lắp lại đúng chiều, vặn vừa chặt bằng tay rồi mở nước thử xem có rỉ ở chỗ nối không.

Bồn rửa có mùi hôi dù không tắc là vì sao?

Có thể ống chữ U bị khô nước do lâu không dùng, có lớp rác mỡ bám trong ống, hoặc ống thông hơi của đường thoát có vấn đề. Xả nước, rửa ống chữ U trước; mùi vẫn còn thì nhờ thợ kiểm tra.

Lavabo nhà tắm tắc có làm giống bồn rửa bát không?

Gần giống, nhưng thủ phạm chính ở lavabo là tóc. Nhiều lavabo có nút xả bật lên được, nhấc ra là thấy búi tóc. Dùng que nhựa có gai móc tóc, rồi mới tới cây thụt và tháo ống.

Có nên mua sẵn dây thông cống lò xo để ở nhà không?

Một sợi dây lò xo cỡ ngắn và một cây thụt cao su là đủ cho phần lớn ca tắc ở bồn rửa, lavabo. Cất cùng găng tay và chậu nhựa dưới gầm bồn để lúc cần khỏi đi tìm.

Thuê nhà mà bồn rửa tắc thì ai lo?

Tắc do rác, dầu mỡ trong lúc dùng thường bên thuê tự thông; tắc do ống hỏng, ống dốc kém, hố ga đầy thì báo chủ nhà. Báo bằng tin nhắn kèm ảnh, ghi rõ đã thử những bước nào.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138