QuanXuyen.comQuán Xuyến
Bảo trì nhà theo lịch

Trần nhà bị thấm ố vàng: tự dò nguồn nước trước khi gọi thợ chống thấm

Vết ố trên trần, tường có thể do mưa, ống nước, nhà tắm tầng trên hay nhà bên cạnh. Cách tự khoanh nguồn, ghi theo dõi và kể đúng cho thợ chống thấm.

Woman on a step stool tracing a pencil outline around a yellowish water stain on a white ceiling, viewed from below, overcast window light

Khi trần hay tường bị ố vàng, việc đầu tiên là tìm nước từ đâu tới, không phải sơn lại hay gọi ngay thợ chống thấm: ướt chỉ sau mưa thì nghĩ tới mái, sân thượng, tường ngoài; ướt cả khi trời nắng thì nghĩ tới ống nước, nhà tắm tầng trên hoặc nhà bên cạnh. Vài phép thử đơn giản trong một hai tuần đủ để khoanh nguồn khá sát.

Biết nguồn rồi mới gọi đúng thợ: thợ chống thấm cho sân thượng, thợ nước cho ống rò, hoặc nói chuyện với hàng xóm khi nước đi qua tường chung. Gọi nhầm người là tốn công hai lần, và tệ hơn là sửa xong chỗ này nước vẫn chảy chỗ khác.

Đọc vết ố: hình dạng và thời điểm nói lên điều gì

Chị Thu ở Hải Phòng thấy một mảng ố nhạt ở góc trần phòng khách tầng một, ngay dưới nhà tắm tầng hai. Trước khi gọi ai, chị ghi lại vết ố trông thế nào và xuất hiện lúc nào. Bảng dưới là cách đọc sơ bộ; nó chỉ gợi ý hướng, không thay cho phép thử ở các mục sau.

Bạn thấyNguồn hay gặpNghĩ tới trước
Vết loang đậm lên sau trận mưa, khô dần khi nắngNước mưaSân thượng, mái, máng xối, khe cửa sổ, tường hướng mưa
Vết ẩm quanh năm, không theo mưaNước sinh hoạtỐng cấp hoặc ống thoát âm tường, âm sàn
Vết nằm ngay dưới nhà tắm, đậm hơn sau giờ tắm buổi tốiSàn nhà tắm tầng trênLớp chống thấm sàn, chân bồn cầu, ron gạch, thoát sàn
Chân tường ẩm, sơn phồng thành vệt ngang thấpHơi ẩm từ nền đấtNền nhà, chân tường, nhà thấp hơn mặt đường
Cả mảng tường đổ mồ hôi vào những ngày nồmHơi nước ngưng tụThời tiết, độ thông thoáng, không hẳn là rò
Vết ở tường giáp nhà hàng xómCó thể từ phía nhà bênNhà vệ sinh, bể nước, sân thượng nhà bên

Nhà chị Thu rơi vào dòng thứ ba: vết đậm lên rõ nhất mỗi sáng sau khi cả nhà tắm tối hôm trước, và gần như không đổi sau những trận mưa lớn.

Phép thử 1: ghi lại để biết vết đang lan hay đứng yên

Nhiều nhà ngó vết ố mỗi ngày rồi cãi nhau "hôm nay to hơn hôm qua" hay "vẫn thế". Đừng dựa vào trí nhớ. Làm như sau:

  1. Đứng thang chắc, có người giữ, dùng bút chì kẻ nhẹ một đường viền quanh mép vết ố, ghi ngày bên cạnh. Chì xoá được, không làm bẩn trần.
  2. Chụp một tấm ảnh cùng góc, cùng khoảng cách, có đường viền trong khung.
  3. Ghi vào sổ ba thứ mỗi ngày trong một hai tuần: hôm đó có mưa không, cả nhà dùng nước nhiều vào giờ nào, vết có ra ngoài đường viền không.
  4. Sờ thử bằng mu bàn tay xem ẩm hay khô, lạnh hay bình thường; ghi lại.
  5. Mỗi khi vết lan qua đường viền, kẻ thêm đường mới với ngày mới.

Sau hai tuần, cuốn sổ sẽ cho thấy vết lan theo mưa, theo giờ dùng nước, hay đứng yên. Vết khô hẳn và đứng yên nhiều tuần có thể là dấu cũ đã hết nguồn; vết lan là nguồn còn đang chảy, cần làm tiếp.

Phép thử 2: đồng hồ nước cho biết ống cấp có rò không

Ống cấp nước luôn có áp lực, nên nếu nó rò thì nước chảy cả ngày lẫn đêm, kể cả khi không ai mở vòi. Đồng hồ nước của nhà là công cụ kiểm tra rẻ nhất mà nhiều người quên.

Chọn lúc cả nhà vắng hoặc đi ngủ, khoá hết mọi vòi, không bật máy giặt, máy lọc nước, không để bồn cầu đang xả. Nếu nhà có bồn chứa trên mái và máy bơm tự động, tắt máy bơm hoặc khoá van từ bồn xuống để phép thử chỉ đo đường ống. Ghi lại số trên đồng hồ, hoặc chụp ảnh mặt đồng hồ, để ý kim hay bánh xe nhỏ quay nhanh nhất. Sau một hai giờ, xem lại. Số không đổi và bánh xe nhỏ đứng yên thì đường ống từ đồng hồ vào nhà nhiều khả năng kín. Số nhích lên trong khi không ai dùng nước là có chỗ rò.

Có rò thì chưa biết rò ở đâu: có thể là bồn cầu rỉ nước xuống lòng bồn liên tục, vòi nhỏ giọt, hoặc ống âm tường. Kiểm từng thứ dễ thấy trước. Bồn cầu thì nhỏ vài giọt màu thực phẩm vào két nước, không xả, chờ một lúc; nếu màu xuất hiện trong lòng bồn là van két bị rỉ. Loại hết chỗ dễ thấy mà đồng hồ vẫn chạy thì gần như chắc là ống ngầm, lúc đó gọi thợ nước có máy dò.

Phép thử 3: nhà tắm tầng trên và sân thượng

Thử ngâm nước sàn nhà tắm. Đây là cách thợ chống thấm hay làm và người nhà tự làm được. Bịt kín lỗ thoát sàn bằng túi ni lông và băng dính, đổ nước ngập sàn chừng vài phân, để qua một ngày, trong lúc đó không ai dùng nhà tắm. Xuống tầng dưới nhìn trần: vết ố đậm lên hay lan ra thì lớp chống thấm sàn có vấn đề. Nhớ gỡ bịt rồi mới cho dùng lại.

Thử riêng chân bồn cầu và lavabo. Nếu sàn ngâm không thấm mà vết vẫn đậm lên sau giờ tắm, để ý chỗ ống thoát của bồn cầu, lavabo nối vào sàn. Gioăng chân bồn cầu hở, ống nối lavabo lỏng chỉ rỉ khi có nước chảy qua, nên phép ngâm sàn không bắt được.

Thử sân thượng bằng vòi nước. Chọn ngày nắng, xịt nước vào từng vùng sân thượng hay tường ngoài một lúc lâu, mỗi ngày một vùng, rồi xem trần, tường bên trong. Cách này chậm nhưng khoanh được đúng vùng mà không cần đợi mưa.

Nhìn khe giữa tường và sân thượng. Nhiều chỗ thấm nằm ở đường nối giữa sàn mái và chân tường lan can, ở chân ống thoát nước mưa, ở chỗ chân giá phơi hay chân bồn nước khoan xuống sàn. Ghi lại chỗ nứt, chụp ảnh để đưa thợ.

Khi vết ố nằm ở tường giáp nhà hàng xóm

Nước đi qua tường chung là chuyện rất thường ở nhà phố liền kề, và cũng là chuyện dễ mất lòng nhất. Làm theo thứ tự nhẹ nhàng:

  • Làm xong hai phép thử đầu ở nhà mình, để chắc là không phải ống nhà mình rò.
  • Mang cuốn sổ và ảnh sang, nói chuyện trực tiếp, kể đúng những gì đã ghi: vết lan khi nào, ở vị trí nào so với phòng nào bên họ.
  • Đề nghị một lần cùng xem, ví dụ nhờ bên đó thử ngâm sàn nhà tắm hay xịt nước sân thượng giúp trong một buổi.
  • Thống nhất bằng tin nhắn ai gọi thợ, thợ vào nhà nào, khi nào; giữ lại tin nhắn.
  • Nếu nói chuyện không được, hỏi tổ dân phố hoặc chính quyền cấp xã nơi cư trú về cách hoà giải; đừng tự khoan đục tường chung.

Câu mở lời dễ nghe hơn cả: "Nhà em thấy tường bên này bị ẩm, em đã thử phía nhà em rồi mà chưa ra, anh chị cho em nhờ cùng xem một buổi được không?" Nói "cùng tìm" thay vì "nhà anh làm thấm sang nhà em".

Chân tường ẩm, sơn phồng thấp: nước đi từ dưới lên

Có một kiểu thấm không đến từ trên xuống mà từ dưới lên. Nhà xây lâu năm, nhà thấp hơn mặt đường sau nhiều lần nâng đường, nhà ở vùng đất trũng hay gần sông thường gặp: một vệt ẩm chạy ngang chân tường, cao chừng một gang tới nửa mét, sơn phồng, vữa bở ra thành bột, có khi lấm tấm mốc trắng như muối. Vệt này ít thay đổi theo từng trận mưa nhưng nặng hơn hẳn trong mùa mưa kéo dài.

Phép thử ở các mục trên ít tác dụng với kiểu thấm này. Thứ có ích là ghi lại độ cao vệt ẩm theo mùa, xem bên ngoài chân tường có bị đất, gạch lát ốp sát lên cao hơn nền trong nhà không, có rãnh nước chảy sát móng không. Nhà anh Hoà ở Cần Thơ phát hiện sân trước đã được lát nâng lên hai lần, giờ cao hơn nền phòng khách, nước mưa đọng sát chân tường mỗi chiều.

Xử lý thấm chân tường thường phải làm từ bên ngoài, đôi khi đụng tới kết cấu, nên đây là việc của thợ có kinh nghiệm. Việc nhà mình làm được ngay là khơi rãnh cho nước mưa thoát ra xa chân tường, không dựa đồ gỗ, tủ quần áo sát mảng tường ẩm, và mở cửa cho thông thoáng những ngày khô ráo.

Việc không nên làm khi đang có vết thấm

Sơn đè hoặc trét bột lên chỗ còn ẩm. Lớp sơn mới sẽ phồng và bong trong vài tuần, còn nguồn nước vẫn chảy bên trong, làm mục thêm lớp vữa. Chỉ xử lý bề mặt sau khi nguồn đã được chặn và tường đã khô hẳn.

Để nguyên khi vết ố ở gần đèn, quạt trần, ổ điện. Nước đi theo ống luồn dây điện rất nhanh. Nếu vết nằm sát thiết bị điện, ngắt cầu dao nhánh đó, không bật đèn chỗ ấy và gọi thợ điện kiểm trước khi dùng lại.

Khoan đục thăm dò lung tung. Đục sai chỗ có thể trúng ống nước, dây điện âm tường, và làm hỏng thêm lớp chống thấm. Phần dò bằng máy, đục mở là việc của thợ.

Đổ ngay một lớp chống thấm lên toàn bộ sân thượng khi chưa biết thấm ở đâu. Nhiều khi nước vào từ một khe nhỏ ở chân lan can hay quanh ống thoát; quét kín cả sân mà bỏ sót đúng khe đó thì vẫn thấm như cũ.

Kể cho thợ chống thấm thế nào để họ làm đúng chỗ

Khi gọi thợ, bạn mang tới cả hai tuần quan sát. Nội dung nên gửi thợ trước, qua tin nhắn kèm ảnh:

  • Vị trí vết ố so với phòng phía trên hoặc sân thượng.
  • Ảnh vết ố có đường viền chì theo ngày.
  • Kết quả từng phép thử: đồng hồ nước có chạy không, ngâm sàn có thấm không, xịt sân thượng vùng nào thì thấm.
  • Những lần sửa chống thấm trước đó nếu có, ai làm, làm khi nào, có phiếu bảo hành không.
  • Thời gian nhà mình có thể để thợ đục, chờ khô, làm lại.

Đừng ngại gửi dài. Một thợ làm nghề lâu đọc những dòng này là đoán được phần lớn nguồn thấm, có khi chỉ cần đến xem đúng một chỗ thay vì đi dò cả nhà.

Thợ có dữ liệu sẽ đề xuất phương án sát hơn, và bạn dễ so sánh nếu hỏi hai người. Sửa xong, ghi vào sổ: chỗ nào, làm gì, ai làm, bảo hành bao lâu, rồi giữ đường viền chì cũ thêm vài tuần để kiểm vết có khô thật không.

Câu hỏi thường gặp

Trần thấm sau mưa nhưng nhà mình ở tầng dưới chung cư thì làm sao?

Ghi lại vị trí, ảnh và thời điểm, báo ban quản lý toà nhà bằng văn bản hoặc tin nhắn có ngày giờ. Phần sàn và ống đi qua căn hộ tầng trên thường cần ban quản lý hoặc chủ căn trên cùng phối hợp kiểm tra.

Vết ố đã khô thì có cần làm gì nữa không?

Vẫn nên theo dõi qua một mùa mưa và vài tuần dùng nước bình thường. Nếu vết đứng yên, khô hẳn, có thể xử lý bề mặt; nếu đậm lại thì nguồn chưa hết, chỉ là tạm ngừng.

Thử ngâm nước sàn nhà tắm có làm hỏng thêm không?

Nếu sàn đã thấm thì phép thử chỉ làm vết dưới trần đậm lên tạm thời, đổi lại bạn biết chắc nguồn. Ngâm vừa phải, chỉ vài phân, chừng một ngày, và báo người tầng dưới nếu đó là nhà khác.

Mùa nồm tường đổ mồ hôi có phải bị thấm không?

Thường không phải. Nồm là hơi nước trong không khí ẩm ngưng tụ trên mặt tường lạnh, cả mảng ướt đều, hết nồm thì khô. Thấm thì có một vùng ướt rõ, có mép, và lặp lại theo mưa hoặc theo việc dùng nước.

Ai trả tiền sửa khi nước thấm từ nhà hàng xóm sang?

Nguyên tắc chung là bên có nguồn gây thấm lo sửa nguồn, nhưng mỗi trường hợp mỗi khác. Nên nói chuyện, ghi lại thoả thuận bằng tin nhắn; vướng thì hỏi tổ dân phố hoặc chính quyền cấp xã nơi cư trú.

Có nên tự mua vật liệu chống thấm về quét không?

Với một khe nứt nhỏ đã thấy rõ trên sân thượng, nhiều nhà tự xử lý được theo hướng dẫn trên bao bì. Khi chưa rõ nguồn, vết rộng, hay thấm sàn nhà tắm, nên để thợ vì phải đục lớp gạch và làm lại đúng lớp.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138