QuanXuyen.comQuán Xuyến
Quỹ chung và tiền góp trong nhà

Sổ góp tiền chăm bố mẹ giữa anh chị em: ghi công khai thu chi mỗi tháng

Anh chị em góp tiền chăm bố mẹ thì ai giữ quỹ, ghi thu chi ra sao, báo cho cả nhà mỗi tháng thế nào, giữ biên lai gì để không ai phải hỏi tiền đi đâu.

Middle-aged man and his younger sister at a wooden table on a veranda, he slides a plain envelope across while she holds a blank ledger, side angle, warm late-afternoon light

Quỹ chăm bố mẹ do anh chị em góp chỉ giữ được lâu khi có một người giữ, một cuốn sổ ghi cả tiền vào lẫn tiền ra, và một bản tóm tắt gửi cho mọi người đúng ngày mỗi tháng. Cãi nhau trong nhà về khoản này hiếm khi vì ai góp ít, mà thường vì có người không biết tiền mình góp đã đi vào việc gì.

Chuyện mỗi người góp bao nhiêu, góp công hay góp tiền là việc cả nhà phải tự ngồi lại với nhau. Bài này đi vào phần sau đó: chọn người giữ quỹ, kẻ sổ, ghi khoản chi, giữ biên lai, báo cáo hằng tháng, và xử lý những tháng có khoản lớn như nằm viện. Mẫu dưới đây dùng được cho cả nhà có hai anh em lẫn nhà năm, sáu người con.

Chọn người giữ quỹ: không nhất thiết là người ở gần bố mẹ

Người ở gần thường phải chi nhiều nhất. Họ đi chợ cho bố mẹ, đưa đi khám, mua thuốc. Nếu họ vừa chi vừa giữ quỹ vừa ghi sổ, mọi câu hỏi về tiền sẽ dồn vào họ, và họ dễ thấy mình bị nghi. Nhiều nhà tách hai vai: người ở gần chi và gửi biên lai, người ở xa giữ sổ.

Người giữ quỹ cần kỹ tính hơn là cần giàu. Điều cần là người đó ghi đều và gửi báo cáo đúng ngày. Người góp nhiều nhất không vì thế mà phải giữ quỹ.

Nên có một người xem lại. Mỗi quý, một anh chị em khác xem sổ và biên lai, ký tắt vào trang tổng. Việc này không phải vì nghi ngờ mà để người giữ quỹ có người chứng cho mình.

Đổi người giữ quỹ theo mốc, không theo lúc giận. Ví dụ mỗi năm đổi một lần vào dịp đầu năm, hoặc khi người giữ chuyển chỗ ở. Có mốc trước thì việc đổi không bị hiểu là mất tin.

Bố mẹ có muốn biết không. Có ông bà muốn xem sổ, có ông bà ngại nói chuyện tiền con cái. Hỏi bố mẹ một lần và làm theo ý họ; đừng tự quyết thay.

Kẻ sổ quỹ chăm bố mẹ: bốn phần trên một trang tháng

Một trang tháng có bốn phần. Kẻ sẵn khung cho cả năm vào đầu năm, mỗi tháng chỉ việc điền.

PhầnGhi gìVí dụ (số chỉ minh hoạ)
Đầu trangTháng, số dư chuyển từ tháng trướcTháng 3, dư 2 triệu
Tiền vàoTên người góp, ngày nhận, số tiền, góp bằng tiền mặt hay chuyển khoảnAnh Hai 3 triệu ngày 2; chị Ba 3 triệu ngày 5; út 1,5 triệu ngày 10
Tiền raNgày, khoản, ai chi, có biên lai khôngNgày 8, thuốc huyết áp tháng, chị Ba mua, có hoá đơn
Cuối trangTổng vào, tổng ra, số dư, ghi chú việc tháng sauTháng 4 bố tái khám, dự kiến thêm tiền xe

Cột "ai chi" quan trọng vì quỹ chăm bố mẹ thường không chi từ một chỗ. Người ở gần ứng trước rồi lấy lại từ quỹ; ghi tên người ứng giúp đối chiếu khi hoàn tiền.

Nếu có anh chị em góp công thay tiền, như nấu cơm, đưa đi khám, ngủ lại khi bố mẹ ốm, có thể thêm một dòng ghi nhận ở cuối trang. Dòng đó không quy ra tiền, chỉ để mọi người thấy ai đang gánh phần việc gì.

Khoản nào chi từ quỹ, khoản nào để riêng

Cả nhà nên chốt danh sách này ngay buổi lập quỹ, viết vào trang đầu sổ:

  • Chi từ quỹ: tiền ăn hằng ngày của bố mẹ nếu bố mẹ không tự lo, điện nước nhà bố mẹ, thuốc dùng thường xuyên theo đơn bác sĩ, tiền xe đi khám, tiền người chăm theo giờ nếu có.
  • Chi từ quỹ nhưng phải báo trước: mua đồ dùng lớn cho bố mẹ (giường, xe lăn, máy giặt), sửa nhà bố mẹ, khám dịch vụ.
  • Không chi từ quỹ: quà riêng mỗi người tặng bố mẹ, tiền đi lại của người con về thăm, tiền ăn của con cháu khi về chơi.
  • Hiếu hỉ bên nội ngoại mà bố mẹ phải đi: cả nhà bàn riêng, không mặc định lấy từ quỹ chăm bố mẹ.
  • Tiền lương hưu, trợ cấp của bố mẹ: là tiền của bố mẹ. Nếu bố mẹ muốn góp vào quỹ thì ghi như một dòng tiền vào, tên người góp là bố hoặc mẹ.

Dòng cuối hay bị bỏ qua. Khi con cái giữ quỹ, có nhà dần coi lương hưu của bố mẹ như một phần quỹ mà không hỏi bố mẹ. Ghi tách ra là cách tôn trọng nhất, và về sau cũng tránh được hiểu lầm giữa anh chị em.

Báo cáo cho cả nhà mỗi tháng trong năm dòng

Báo cáo là thứ giữ cho quỹ sống, nhưng báo cáo dài thì không ai đọc. Người giữ quỹ gửi vào nhóm nhắn tin gia đình đúng một ngày cố định mỗi tháng, theo năm dòng:

  1. Dòng một: số dư đầu tháng.
  2. Dòng hai: tổng tiền vào, kèm tên những người đã góp. Người chưa góp không cần nêu tên trong nhóm; nhắc riêng.
  3. Dòng ba: tổng tiền ra, chia ba nhóm lớn: ăn ở, thuốc và khám, khoản khác.
  4. Dòng bốn: số dư cuối tháng.
  5. Dòng năm: việc tháng tới cần tiền, ví dụ lịch tái khám hay sửa mái nhà bố mẹ.

Kèm ảnh chụp trang sổ tháng đó nếu ai muốn xem chi tiết. Không gửi ảnh từng biên lai vào nhóm; biên lai để người giữ quỹ cất, ai cần thì hỏi.

Ngày báo cáo nên cố định, ví dụ ngày mùng 5 hằng tháng. Báo cáo lúc có lúc không là lý do số một khiến các anh chị em ở xa bắt đầu hỏi dò.

Tháng có khoản lớn: bố mẹ nằm viện, sửa nhà

Quỹ chăm bố mẹ hằng tháng thường không đủ cho một đợt nằm viện. Lúc ấy người ở gần thường phải ứng tiền ngay, và đây là lúc sổ quỹ dễ rối nhất. Cách gọn là mở một trang riêng cho đợt đó, đặt tên theo việc, ví dụ "Bố nằm viện tháng 6", không trộn với trang tháng.

Trang riêng ghi ai đã ứng bao nhiêu, ngày nào; các khoản viện phí, thuốc, tiền ăn ở viện, tiền xe; và phần anh chị em góp thêm cho đợt đó. Khi xong việc, cộng tổng, đối chiếu với giấy tờ viện, rồi chia lại theo cách cả nhà đã thống nhất. Ai ứng nhiều hơn phần mình được hoàn từ phần góp thêm của người khác.

Đừng đợi xong đợt mới báo. Trong những ngày bố mẹ nằm viện, cứ hai, ba ngày gửi một dòng ngắn: đã chi bao nhiêu, còn cần dự kiến bao nhiêu. Người ở xa không giúp được tay chân thì ít nhất cũng biết để chuẩn bị tiền.

Giấy tờ viện, hoá đơn thuốc, phiếu thanh toán bảo hiểm y tế nên giữ chung trong một túi ghi tên đợt. Sau này cần đối chiếu hay làm thủ tục gì, cả nhà không phải lục lại từng người.

Biên lai: giữ gì, bỏ gì, cất ở đâu

Giữ: hoá đơn thuốc, phiếu khám, giấy viện. Đây là những khoản lớn và dễ bị hỏi lại nhất. Người chi chụp ảnh gửi người giữ sổ trong ngày, bản giấy cất vào một túi nhựa ghi tháng. Giấy viện và phiếu thanh toán có liên quan bảo hiểm y tế thì giữ bản gốc lâu hơn, vì có lúc cần mang đi đối chiếu.

Không cần giữ: tiền chợ hằng ngày cho bố mẹ. Chỉ cần một dòng tổng mỗi tuần trong sổ. Bắt người ở gần giữ hoá đơn từng mớ rau là cách nhanh nhất làm họ bỏ việc ghi.

Giữ: biên lai đồ dùng lớn có bảo hành. Giường, xe lăn, máy lọc nước cho bố mẹ. Biên lai này vừa là chứng từ chi quỹ vừa là giấy bảo hành; cất chung với giấy tờ đồ dùng của nhà bố mẹ.

Chụp ảnh không thay được thói quen ghi sổ. Có nhà nghĩ cứ chụp hoá đơn gửi nhóm là đủ. Sau ba tháng, nhóm tin nhắn có hàng trăm ảnh và không ai cộng được. Ảnh là bằng chứng, sổ mới là bản tổng.

Mỗi năm dọn một lần. Cuối năm, sau khi người xem lại đã ký trang tổng, bỏ biên lai chợ và các khoản nhỏ, giữ lại biên lai khám chữa bệnh và đồ dùng lớn.

Ví dụ: nhà bốn anh chị em, bố mẹ ở Nghệ An

Bố mẹ anh Dũng ở Nghệ An, tuổi đã cao, sống với vợ chồng em út. Anh Dũng ở Hà Nội, chị gái ở TP Hồ Chí Minh, em trai thứ ba làm ở Bắc Ninh. Ba năm đầu cả nhà góp theo kiểu ai nhớ thì gửi về cho em út, em út chi. Không ai ghi. Đến lần mẹ mổ mắt, em út ứng gần hết tiền tiết kiệm, rồi ngại không dám nói con số.

Sau lần đó, chị gái nhận giữ sổ dù ở xa nhất, vì chị quen ghi chép. Em út vẫn chi tiêu hằng ngày cho bố mẹ, mỗi tuần chụp hoá đơn gửi riêng cho chị. Ngày mùng 5 hằng tháng chị gửi năm dòng vào nhóm. Anh Dũng xem lại sổ mỗi quý khi về quê.

Điều nhà anh Dũng nhận ra sau một năm: tiền góp không tăng, nhưng không còn ai hỏi nhau "tháng này bố mẹ tiêu gì mà hết". Và em út, người góp ít tiền nhất nhưng gánh nhiều việc nhất, lần đầu tiên thấy phần việc của mình được ghi lên giấy.

Chỗ hay sai và câu nên hỏi nhau

Những lỗi này làm quỹ chăm bố mẹ tan sau vài năm, dù ban đầu ai cũng nhiệt tình:

  • Người giữ quỹ tiện tay dùng tiền quỹ cho việc riêng rồi bù lại. Dù có bù đủ, hãy ghi ra; quỹ bị vay mà không ghi là mầm của nghi ngờ.
  • Không ghi khoản ứng trước của người ở gần, đến lúc cộng thì người đó không nhớ đã ứng bao nhiêu.
  • Nêu tên người chưa góp trong nhóm chung. Nhắc riêng một lần, nhẹ nhàng; ai có khó khăn sẽ tự nói.
  • Gộp quỹ chăm bố mẹ với quỹ giỗ chạp, quỹ họ. Mỗi quỹ một sổ, dù cùng một người giữ.
  • Không ai xem lại sổ suốt nhiều năm. Đến khi có chuyện mới mở sổ ra thì đã quá muộn để đối chiếu.

Câu đáng hỏi mỗi năm một lần khi cả nhà gặp nhau: "Cách góp và cách ghi hiện tại có ai thấy nặng không?" Hoàn cảnh mỗi người thay đổi theo năm; cách làm cũng cần được phép thay đổi.

Câu hỏi thường gặp

Quỹ chăm bố mẹ nên giữ tiền mặt hay mở tài khoản riêng?

Nếu người giữ quỹ ở xa, một tài khoản riêng chỉ dùng cho quỹ sẽ dễ theo dõi hơn, vì mọi khoản góp và chi đều có dấu vết. Người ở gần giữ một ít tiền mặt cho chi tiêu hằng ngày, định kỳ được chuyển bù từ tài khoản quỹ.

Anh chị em không góp bằng tiền mà góp công thì ghi thế nào?

Ghi một dòng ghi nhận ở cuối trang tháng: ai đã làm việc gì, mấy buổi. Không cần quy ra tiền, trừ khi cả nhà đã thống nhất từ đầu. Mục đích là để công sức không bị vô hình khi mọi người chỉ nhìn vào cột tiền.

Bố mẹ không muốn con cái ghi chép tiền bạc thì sao?

Có thể giữ sổ giữa anh chị em mà không đưa bố mẹ xem, miễn là không giấu bố mẹ chuyện chi tiêu cho chính họ. Nếu bố mẹ hỏi, giải thích ngắn rằng sổ để anh chị em chia việc cho công bằng.

Một người không đồng ý cách chi một khoản thì giải quyết thế nào?

Đưa khoản đó vào buổi bàn chung, không tranh luận trong tin nhắn nhóm. Nếu khoản đó thuộc nhóm phải báo trước mà chưa báo, ghi nhận và sửa quy định cho lần sau. Không bắt người đã chi phải tự bù.

Sổ quỹ chăm bố mẹ có giá trị gì nếu sau này có tranh chấp?

Sổ ghi chép trong nhà giúp các thành viên nhớ lại và đối chiếu, nhưng giá trị khi có tranh chấp phụ thuộc nhiều yếu tố. Nếu lo chuyện đó, hãy hỏi người có chuyên môn pháp lý hoặc cơ quan nơi cư trú, đừng tự suy.

Khi bố mẹ không còn, số dư quỹ xử lý thế nào?

Cả nhà ngồi lại, đối chiếu sổ lần cuối, rồi thống nhất: chia lại theo phần góp, dùng cho việc giỗ chạp, hoặc chuyển sang mục chung khác. Ghi quyết định vào trang cuối sổ, có chữ ký tắt của mọi người.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138