QuanXuyen.comQuán Xuyến
Tủ lạnh, kho đồ và tủ thuốc

Quy ước tủ lạnh trong nhà: chia vùng để ai mở ra cũng lấy đúng, cất đúng

Tủ lạnh nhà đông người hay rối vì mỗi người cất một kiểu. Cách chia vùng theo việc dùng, đặt vài luật ngắn và giữ quy ước sống được qua nhiều tuần.

Middle-aged husband and wife standing side by side at an open refrigerator, arranging clear containers on shelves, soft morning kitchen light, shot from behind at shoulder height, green and amber tones

Tủ lạnh gọn không nhờ một người chăm chỉ dọn, mà nhờ cả nhà cùng theo một bản quy ước ngắn: mỗi vùng trong tủ dành cho một kiểu đồ, ai cất cũng cất vào đúng vùng đó, và đồ thừa có hạn ở lại rõ ràng. Khi chỗ của từng thứ đã cố định, người mở tủ không phải lục, người đi chợ không mua trùng, và đồ không còn bị đẩy vào góc trong cùng rồi quên mất.

Cách làm dưới đây không bàn chuyện nhiệt độ hay máy móc, mà bàn chuyện người dùng: chia vùng theo cách cả nhà thực sự lấy đồ, viết thành vài luật dễ nhớ, phân ai giữ vùng nào, và tự kiểm xem quy ước có đang sống hay đã chết sau ba tuần. Bạn cần một buổi tối khoảng bốn mươi phút và cả nhà có mặt lúc chốt luật.

Vì sao tủ lạnh nhà đông người lúc nào cũng rối

Nhà anh Lộc ở Đồng Nai có bốn người lớn: vợ chồng anh, em trai đang đi làm và mẹ anh. Ai cũng đi chợ, ai cũng nấu, nhưng mỗi người có thói quen cất đồ khác nhau. Mẹ anh để rau ở ngăn trên vì quen tay, em trai nhét hộp cơm vào bất cứ chỗ nào còn trống, còn vợ anh xếp thịt cá theo bữa. Kết quả là cùng một tủ có ba hệ thống chạy song song, và không hệ thống nào thắng.

Cái rối không đến từ việc thiếu chỗ. Nó đến từ việc không ai biết chỗ nào là của thứ gì. Khi đồ không có địa chỉ, người cất sẽ chọn chỗ trống gần nhất, và chỗ trống gần nhất thường là phía trước. Đồ cũ bị đẩy dần vào trong, khuất tầm mắt, rồi được phát hiện khi đã hỏng. Người mở tủ tìm nước mắm pha sẵn phải nhấc ba hộp khác ra, mất công nên lần sau dễ bỏ cuộc và mua thêm.

Còn một lý do nữa ít được nói ra: trong nhiều nhà, chỉ một người biết trong tủ có gì. Người đó đi vắng vài ngày là cả nhà ăn ngoài, hoặc mua trùng đồ đang có. Quy ước tủ lạnh vì vậy không phải chuyện gọn mắt, mà là cách để thông tin trong tủ thuộc về cả nhà chứ không nằm trong đầu một người.

Chia vùng theo cách cả nhà thật sự lấy đồ

Đừng chia theo sách. Hãy chia theo câu hỏi người mở tủ hay đặt ra nhất: "có gì ăn ngay không", "tối nay nấu gì", "đồ này của ai". Một cách chia mẫu cho tủ hai cửa thông thường, bạn chỉnh theo tủ nhà mình:

VùngDành choAi hay mởGhi chú cho cả nhà
Ngang tầm mắt, ngăn giữaĐồ ăn ngay: đồ thừa đã nấu, sữa chua, trái cây đã cắtMọi ngườiĐồ thừa luôn để ở đây, không chỗ nào khác
Ngăn dưới cùng ngăn mátThịt cá sống chờ nấu, để trong hộp kín có đáyNgười nấu bữa tốiĐặt thấp để nước rỉ không nhỏ xuống đồ ăn chín
Ngăn trên cùngĐồ chín lâu hỏng: mắm, tương, nước chấm pha sẵn, đồ muối chuaNgười nấuHũ nào mở rồi thì ghi ngày mở lên nắp
Hộc rauRau củ, trái cây chưa sơ chếNgười nấu, người đi chợRau cũ dồn lên trên, rau mới xuống dưới
Cửa tủNước uống, đồ uống, trứng nếu tủ có khayMọi ngườiKhông để sữa tươi hay đồ dễ hỏng ở cửa vì nhiệt dao động nhiều nhất
Một khay riêng có tênĐồ riêng: hộp cơm mang đi làm, đồ ăn kiêng của ông bàChủ khayAi lấy đồ trong khay người khác phải hỏi trước

Bảng này chỉ là khởi điểm. Nếu nhà bạn ít nấu tối mà ăn sáng nhiều, ngăn ngang tầm mắt nên dành cho đồ ăn sáng. Nguyên tắc chung là thứ hay dùng nhất nằm ở chỗ dễ thấy nhất, thứ có thể làm bẩn thứ khác nằm thấp nhất.

Viết luật tủ lạnh: ngắn, ít, ai cũng nhớ được

Quy ước dài là quy ước chết. Một tờ luật dán trong cửa tủ nên có không quá sáu dòng, viết bằng câu ra lệnh rõ ràng. Mẫu luật một nhà có thể dùng ngay:

  • Đồ thừa cho vào hộp có nắp, để ngăn giữa, ghi ngày nấu. Quá ba ngày chưa ăn thì bỏ.
  • Thịt cá sống luôn ở ngăn dưới cùng, trong hộp có đáy, không để trần trong túi nilon.
  • Lấy đồ cuối cùng của món nào thì ghi tên món đó vào danh sách đi chợ dán ngoài cửa tủ.
  • Đồ mới mua xếp phía sau, đồ cũ kéo ra phía trước. Cất đồ mới xong mới được đóng cửa.
  • Khay có tên ai là của người đó, muốn dùng thì hỏi.
  • Tối Chủ nhật người giữ tủ tuần đó mở ra xem một lượt, bỏ đồ hỏng, lau chỗ đổ.

Để ý cách viết: mỗi luật nói rõ phải làm gì chứ không nói "nên giữ gìn sạch sẽ". Câu chung chung không ai thấy mình vi phạm. Câu cụ thể thì người làm sai tự nhận ra. Nếu nhà có người lớn tuổi không quen đọc chữ nhỏ, in to hoặc nói lại luật trong bữa cơm, vì luật không ai đọc thì cũng như không có.

Phân người giữ tủ, không phải người dọn tủ

Người giữ tủ là vai luân phiên theo tuần. Việc của người giữ tủ không phải dọn hộ mọi người, mà là kiểm một lượt cuối tuần, bỏ đồ quá hạn và nhắc nếu ai đó liên tục để sai vùng. Nhà anh Lộc chia bốn người lớn, mỗi người giữ một tuần trong tháng, kể cả mẹ anh nếu bà muốn nhận.

Ai làm đổ thì người đó lau. Luật này nghe hiển nhiên nhưng hay bị bỏ qua khi có một người quen tay dọn hết. Nếu người giữ tủ lặng lẽ lau chỗ đổ của người khác, cả nhà sẽ không bao giờ đổi thói quen.

Việc nhìn tủ và ghi danh sách đi chợ là của người dùng cuối. Ai lấy quả trứng cuối cùng thì ghi "trứng". Không cần một người chuyên nhớ trong tủ còn gì, vì người dùng cuối luôn biết rõ nhất.

Người hay đi chợ không mặc nhiên là người giữ tủ. Trong nhiều nhà, người đi chợ nhiều nhất lại bị gán luôn việc nhớ, việc dọn, việc nhắc. Tách hai vai ra để việc nhà không dồn cả vào một người.

Buổi chốt quy ước: làm trong một tối

Đừng tự chia rồi thông báo. Người không tham gia chia vùng sẽ không nhớ vùng. Trình tự gợi ý cho một buổi tối khoảng bốn mươi phút:

  1. Lấy hết đồ ra bàn, bỏ ngay thứ đã hỏng hoặc không ai nhận. Việc này cho cả nhà thấy tủ đang chứa gì, thường là bất ngờ.
  2. Hỏi từng người: mở tủ thì thường tìm gì nhất. Ghi ra ba bốn thứ của mỗi người.
  3. Xếp vùng theo câu trả lời, đặt thứ nhiều người tìm vào ngang tầm mắt.
  4. Viết tờ luật sáu dòng, đọc to, ai không đồng ý dòng nào thì sửa ngay lúc đó.
  5. Chia lịch người giữ tủ bốn tuần đầu, ghi tên lên tờ luật.
  6. Hẹn ba tuần sau ngồi lại mười phút xem luật nào không ai theo, bỏ hoặc sửa.

Bước cuối là bước hay bị quên nhất mà lại quan trọng nhất. Quy ước nào cũng phải chỉnh sau khi dùng thật. Buổi ngồi lại không phải để trách ai, mà để hỏi "luật nào khó theo, vì sao". Câu trả lời thường là một chỗ để đồ bất tiện, sửa chỗ để là xong.

Chỗ hay sai khi lập quy ước tủ lạnh

Sai thứ nhất là mua một loạt hộp đồng bộ đẹp mắt trước khi biết nhà mình cần gì. Hộp vuông đều nhau trông gọn nhưng có thể không vừa nồi canh thừa hay con cá nguyên. Hãy dùng hộp đang có trong một tháng, thấy thiếu cỡ nào mới mua cỡ đó.

Sai thứ hai là chia vùng quá chi tiết, mỗi loại rau một hộp, mỗi loại gia vị một khay. Càng nhiều ô, người cất càng dễ để nhầm, và người lớn tuổi càng khó theo. Năm sáu vùng là đủ cho một nhà.

Sai thứ ba là để một người nắm quyền giải thích quy ước. Khi chỉ một người biết "đúng" là thế nào, mọi người khác sẽ hỏi người đó thay vì tự làm. Tờ luật dán cửa tủ chính là để ai đọc cũng tự trả lời được.

Sai thứ tư là coi quy ước là việc một lần. Mùa hè nhà ăn nhiều trái cây, mùa Tết có bánh chưng và giò, vùng phải đổi theo. Đổi vùng thì báo cả nhà, sửa tờ luật, đừng âm thầm đổi.

Dịp Tết, giỗ, nhà có khách: mở thêm một vùng tạm

Quy ước tủ lạnh hay vỡ đúng vào những ngày đông người nhất. Trước đám giỗ ở nhà anh Lộc, tủ chật cứng giò, thịt luộc, xôi, nem, mỗi người nhét một góc, và quy ước chia vùng coi như tạm nghỉ. Sau đám, phải mất gần một tuần mới tìm hết đồ thừa bị dồn vào trong.

Cách xử lý là lập trước một vùng tạm, có thời hạn. Hai ngày trước dịp đông người, người giữ tủ tuần đó dọn trống một ngăn, nấu hết hoặc dồn đồ cũ sang chỗ khác. Ngăn trống này dành riêng cho đồ của dịp đó, ghi trên tờ luật dòng "ngăn hai: đồ giỗ, dọn trước tối thứ Ba". Đồ thường ngày vẫn ở vùng cũ, không trộn vào.

Sau dịp, việc đầu tiên là chia đồ còn lại: phần ăn trong ba ngày giữ ở ngăn mát, phần nhiều hơn thì chia túi cấp đông có ghi ngày, phần biếu người về quê thì gói riêng ngay tối đó. Hết hạn vùng tạm thì ngăn trở lại như cũ. Nhờ có ngày kết thúc, vùng tạm không biến thành một vùng hỗn loạn thường trực.

Tự kiểm sau ba tuần: quy ước đang sống hay đã chết

Mở tủ ra vào một tối bất kỳ, không báo trước, và trả lời mấy câu này. Mỗi câu "không" là một chỗ cần sửa:

  • Hộp đồ thừa nào cũng có ngày ghi trên nắp?
  • Ngăn dưới cùng chỉ có thịt cá sống, không lẫn đồ chín?
  • Danh sách đi chợ ngoài cửa tủ có chữ của nhiều người chứ không chỉ một người?
  • Có món nào bị mua trùng trong ba tuần qua không?
  • Người giữ tủ tuần trước có kiểm thật không, hay lại dồn cho người quen làm?
  • Có ai trong nhà vẫn phải hỏi "cái này để đâu" không?

Nếu ba câu trở lên là "không", đừng đổ lỗi cho người lười. Thường luật quá nhiều hoặc vùng chia không hợp thói quen. Câu cả nhà nên hỏi nhau là: "Luật nào làm mình thấy phiền nhất?" Bỏ được một luật phiền mà cả nhà theo các luật còn lại thì tốt hơn giữ đủ sáu luật mà không ai làm.

Câu hỏi thường gặp

Nhà chỉ có hai vợ chồng thì có cần quy ước tủ lạnh không?

Vẫn nên có, nhưng ngắn hơn. Hai người thường chỉ cần ba luật: đồ thừa ghi ngày và để một chỗ, thịt cá sống để ngăn dưới, ai lấy món cuối thì ghi vào danh sách đi chợ. Không cần lịch người giữ tủ, chỉ cần hẹn nhau một tối cuối tuần cùng mở tủ xem.

Ông bà quen để đồ theo kiểu cũ thì có nên bắt đổi không?

Không nên ép. Hãy hỏi ông bà hay tìm gì và đặt vùng theo thói quen của ông bà cho những thứ ông bà dùng nhiều nhất. Chỉ giữ cứng hai luật liên quan an toàn: thịt cá sống để thấp, đồ thừa có ngày. Những luật khác có thể nhường.

Đồ thừa nên để bao nhiêu ngày thì bỏ?

Nhiều nhà chọn mốc ba ngày cho đồ ăn chín để trong ngăn mát, có nhà chọn ngắn hơn với món có nước dừa, hải sản hay món nấu sẵn từ hàng ngoài. Điều quan trọng là cả nhà cùng một mốc và mốc được ghi trên tờ luật, không phải mỗi người tự đoán.

Có nên dán tên lên từng khay trong tủ không?

Chỉ cần với khay đồ riêng, như hộp cơm mang đi làm hay đồ ăn kiêng. Các vùng chung không cần dán vì tờ luật đã nói rõ, dán quá nhiều tên làm tủ rối và khó đổi vùng khi cần. Có thể dùng băng dính giấy viết tay để dễ bóc khi đổi.

Làm sao để người hay quên vẫn theo được quy ước?

Đặt luật vào đúng chỗ người đó cần nhớ. Tờ luật dán trong cửa tủ, bút và băng dính để ngay trên nóc tủ, danh sách đi chợ dán ngoài cửa. Khi mọi thứ cần dùng ở sẵn trong tầm tay, người hay quên cũng làm được mà không phải nhớ.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138