QuanXuyen.comQuán Xuyến
Quán xuyến nhà nhiều thế hệ

Ông bà có lương hưu ở cùng con: góp vào nhà hay giữ riêng, nói sao cho êm

Lương hưu là tiền của ông bà trước hết: ba cách góp vào nhà khi ở chung, câu mở lời không làm ông bà chạnh lòng, khi ông bà cho tiền con cháu và khi cần nhận hộ.

Grandmother counting folded cash into a small tin box on her bed, her grown son standing at the doorway, quiet room with green curtains, warm lamp light

Lương hưu là tiền của ông bà trước hết. Khi ở chung với con, ông bà góp hay không, góp bao nhiêu là để ông bà chọn, còn việc của các con là cho ông bà biết những khoản chung đang có và để ngỏ cách góp. Nhà nào ông bà muốn góp thì nhận một khoản trọn vẹn thường dễ chịu hơn đưa tiền mặt mỗi tháng.

Bài dưới đi qua ba cách ông bà dùng lương hưu khi ở chung, một ví dụ ở Thanh Hoá, câu mở lời nên dùng, những lúc ông bà muốn cho tiền con cháu, và khi ông bà không tự đi nhận lương được nữa. Số tiền trong bài chỉ là ví dụ minh hoạ, không phải mức nên góp.

Lương hưu là tiền của ông bà, và vì sao điều này cần nói ra

Với nhiều ông bà, lương hưu không chỉ là tiền. Đó là phần còn lại của mấy chục năm đi làm, là thứ giúp ông bà thấy mình vẫn tự đứng được, không phải ngửa tay xin con. Khi về ở chung, nỗi lo lớn nhất của nhiều ông bà không phải là thiếu tiền, mà là bị coi như người ăn bám, hoặc ngược lại, bị coi như cái ví của cả nhà.

Các con thì hay rơi vào một trong hai cực. Có nhà ngại đụng đến tiền của bố mẹ, không bao giờ nhắc, rồi âm thầm gánh mọi khoản và thấy mệt. Có nhà mặc định lương hưu của ông bà phải vào quỹ chung, vì “ở chung thì ăn chung”. Cả hai cách đều có chỗ không ổn: cách đầu làm con mệt và ông bà không biết, cách sau làm ông bà mất quyền với tiền của mình.

Vì vậy câu đầu tiên nên nói thành lời trong nhà, do chính người con nói: “tiền lương của bố mẹ là của bố mẹ, bố mẹ muốn dùng thế nào thì dùng”. Khi câu ấy đã được nói ra, mọi chuyện bàn sau đó về góp tiền đều nhẹ đi, vì ông bà biết mình đang được hỏi chứ không bị đòi.

Ba cách ông bà dùng lương hưu khi ở chung

Đây là ba cách hay gặp. Nhà bạn có thể thấy mình đang ở cách nào, và ông bà có thể đổi cách theo sức khoẻ, theo mùa.

CáchÔng bà làm gìHợp khiĐiều nên giữ
Giữ riêng toàn bộÔng bà không góp, tự tiêu cho mình, để dành, cho cháu khi thíchCác con lo được chi tiêu chung, ông bà muốn để dành cho tuổi giàCác con không tỏ ra tiếc, không hỏi ông bà tiêu gì
Nhận trọn một vài khoảnÔng bà tự trả một số khoản như gạo, gas, tiền nước hay tiền mừng họ hàng bên nộiÔng bà muốn góp nhưng ngại đưa tiền mặt cho conKhoản nhận phải ổn định, không tăng vọt theo mùa
Góp một phần cố định vào quỹ chungMỗi tháng ông bà bỏ một phần vào quỹ chợ hoặc quỹ nhàNhà có quỹ chung minh bạch, ông bà quen cách nàyÔng bà được xem quỹ chi vào đâu như mọi người góp

Cách thứ hai thường êm nhất. Ông bà góp bằng việc làm có tên riêng, như “ông lo gạo”, nên vừa thấy mình có phần, vừa không phải đếm tiền đưa cho con. Khoản ấy cũng dễ đổi: tháng ông bà ốm, tốn tiền thuốc, các con nhận lại khoản gạo mà không ai phải giải thích dài dòng.

Ví dụ nhà ông Thịnh ở Thanh Hoá

Ông Thịnh và bà Vân nghỉ hưu, sống cùng con trai là anh Hiếu và con dâu là chị Mơ, hai cháu đang học. Ông bà có lương hưu đều đặn. Ba năm đầu, ông bà không góp gì, anh chị cũng không nhắc. Nhưng bà Vân hay tự mua thức ăn mỗi sáng, còn ông Thịnh thì cứ thấy hoá đơn điện để trên bàn là lặng lẽ cầm đi trả, rồi anh Hiếu lại trả thêm lần nữa qua tài khoản. Có tháng tiền điện bị trả hai lần.

Chị Mơ đề nghị cả nhà ngồi lại một buổi tối. Anh Hiếu mở lời bằng câu: tiền của bố mẹ là của bố mẹ, con chỉ muốn biết bố mẹ đang trả những gì để con khỏi trả trùng. Ông Thịnh kể ông vẫn trả điện, bà Vân kể bà mua thức ăn sáng gần như ngày nào cũng có.

Cả nhà chốt: ông Thịnh nhận trọn khoản điện và nước, hoá đơn để ở hộp gỗ trên tủ, ông trả xong thì đánh dấu. Bà Vân lo bữa sáng cho cả nhà vì bà thích đi chợ sớm. Anh chị lo tiền chợ bữa trưa, bữa tối, tiền mạng, tiền học của cháu và các khoản sửa nhà. Phần lương còn lại ông bà giữ riêng, không ai hỏi.

Sau buổi ấy, chuyện trả trùng không còn, và điều anh Hiếu không ngờ là ông Thịnh vui hẳn. Ông nói với hàng xóm rằng tiền điện nhà ông lo. Đó là cảm giác ông cần: có một việc rõ ràng thuộc về mình trong căn nhà mình đang sống cùng con.

Mở lời chuyện lương hưu mà không làm ông bà chạnh lòng

Cách nói quyết định nhiều hơn nội dung. Vài câu nên tránh và câu nên thay:

Câu nên tránhCâu nên thayVì sao
Lương hưu bố mẹ bao nhiêuBố mẹ đang trả những khoản gì trong nhà để con biếtHỏi về việc trả, không hỏi về số tiền
Bố mẹ góp vào quỹ nhà đi cho công bằngBố mẹ muốn nhận khoản nào thì nhận, không thì con loĐể ngỏ lựa chọn, không đặt nghĩa vụ
Tiền đó bố mẹ để làm gìBố mẹ cứ để dành, cần gì thì nói với conKhông xét việc tiêu tiền của người khác
Bố mẹ đừng cho cháu tiền nữaBố mẹ cho cháu thì nói con một tiếng để con dặn cháuGiữ quyền cho của ông bà, giữ nếp dạy cháu của bố mẹ
Nhà này ai cũng phải gópCon muốn cả nhà biết khoản nào ai đang loĐưa về chuyện minh bạch, không chuyện nghĩa vụ

Người mở lời nên là con ruột của ông bà. Con dâu, con rể mở lời chuyện tiền với bố mẹ vợ hay bố mẹ chồng, dù khéo đến đâu, vẫn dễ bị nghe thành tính toán.

Khi ông bà muốn cho tiền con cháu

Đó là quyền của ông bà, các con nhận với lời cảm ơn. Ông bà cho tiền là cách thể hiện tình cảm và cũng là cách ông bà thấy mình vẫn còn giúp được con. Từ chối thẳng thường làm ông bà buồn hơn là giúp.

Tiền ông bà cho không trừ vào phần ông bà góp. Nếu ông bà đã nhận khoản điện nước, tiền cho cháu đóng học là món quà riêng. Không nên nói kiểu “vậy tháng này bố mẹ khỏi trả tiền điện”, vì như vậy món quà biến thành khoản tính toán.

Khi ông bà cho nhiều quá sức, nói nhẹ một lần. Có ông bà dồn gần hết lương cho con cháu rồi tự thiếu khi ốm. Người con nhắc nhẹ: bố mẹ giữ lại phần cho mình trước, con đỡ lo. Nói một lần, không nhắc liên tục.

Ông bà cho các con khác nhau thì giữ êm giữa anh chị em. Ông bà ở với người con nào thường cho người con ấy nhiều hơn, vì gần. Các con khác nên hiểu đó là chuyện của ông bà. Nếu có khoản lớn như cho tiền làm nhà, nên để ông bà tự nói với cả nhà, không để người được cho phải kể.

Khi ông bà không tự đi nhận lương được nữa

Đến lúc ông bà yếu, việc nhận lương hưu có thể phải nhờ người khác. Đây là chỗ cần cẩn thận nhất, vì người nhận hộ đang cầm tiền không phải của mình. Các bước theo nguyên tắc chung:

  1. Hỏi ông bà muốn ai nhận hộ, khi ông bà còn minh mẫn. Không mặc định người ở chung là người nhận.
  2. Hỏi cơ quan bảo hiểm xã hội hoặc bưu điện nơi ông bà nhận lương về cách làm giấy uỷ quyền hoặc đổi hình thức nhận. Thủ tục cụ thể mỗi nơi có thể khác, nên hỏi trực tiếp nơi cư trú trước khi làm.
  3. Người nhận hộ ghi một trang sổ riêng: ngày nhận, đã đưa ông bà bao nhiêu, ông bà nhờ chi khoản nào. Ông bà ký hoặc gật đầu xác nhận mỗi tháng.
  4. Đưa tiền tận tay ông bà phần ông bà muốn giữ, kể cả khi ông bà ít dùng. Cầm tiền trong tay giúp ông bà vẫn thấy tiền đó là của mình.
  5. Cho các anh chị em khác biết ai đang nhận hộ và sổ để ở đâu. Minh bạch từ đầu tránh được những câu hỏi khó nghe nhiều năm sau.

Nếu ông bà đã lẫn nhiều, không còn tự quyết được, việc quản lý tiền của ông bà có thể cần thủ tục pháp lý riêng. Lúc đó nên hỏi phòng tư pháp hoặc cơ quan có thẩm quyền nơi cư trú, không tự thoả thuận miệng giữa anh chị em.

Những chỗ hay sai về tiền của ông bà khi ở chung

Coi lương hưu là khoản chung mặc định. Ông bà góp vì muốn, không vì bị coi là nghĩa vụ. Khi bị mặc định, ông bà dễ giữ tiền mặt kín đáo hơn, ngại nói thật khi cần tiền thuốc.

Không biết ông bà đang trả gì nên trả trùng. Như nhà ông Thịnh, nhiều nhà trả trùng hoá đơn chỉ vì không ai nói với ai. Một buổi liệt kê là đủ để hết.

Để ông bà một mình nghe điện thoại lạ về tiền. Người cao tuổi có thu nhập đều đặn hay bị kẻ xấu nhắm tới qua điện thoại, tin nhắn giả danh cơ quan. Dặn ông bà một câu đơn giản: ai gọi đòi chuyển tiền hay hỏi mã số thì nói “để con hỏi lại”, và các con luôn sẵn lòng nghe.

Hỏi ông bà để dành được bao nhiêu. Trừ khi ông bà tự kể, câu này nên để dành. Biết hay không biết số tiền để dành của ông bà không đổi được việc các con lo cho ông bà. Điều các con cần biết chỉ là ông bà có đủ tiền cho thuốc men và việc riêng hay không, và câu đó hỏi được bằng cách khác: “bố mẹ có thiếu gì không”.

Câu hỏi thường gặp

Ông bà có lương hưu ở chung mà không góp gì thì có sao không?

Không sao nếu các con lo được và không ai thấy thiệt. Nếu các con đang chật vật, cứ nói rõ hoàn cảnh với ông bà và để ông bà tự chọn nhận một khoản. Thường ông bà sẵn lòng, chỉ là chưa ai nói ra.

Nên đề nghị ông bà góp tiền mặt hay nhận khoản?

Nhận trọn một khoản như điện, nước, gạo thường dễ chịu hơn đưa tiền mặt cho con, vì ông bà góp bằng một việc có tên. Nếu nhà có quỹ chung minh bạch và ông bà quen cách góp quỹ thì cũng ổn.

Ông bà cho cháu tiền mà bố mẹ cháu không muốn thì làm sao?

Cảm ơn ông bà và nhờ ông bà nói với bố mẹ cháu mỗi khi cho, để bố mẹ dặn cháu cách giữ và dùng. Không cấm ông bà cho, vì đó là niềm vui của ông bà. Nói chuyện này giữa người lớn, không trước mặt cháu.

Ai nên nhận lương hưu hộ khi ông bà yếu?

Người ông bà chọn khi còn minh mẫn, và thủ tục làm theo hướng dẫn của cơ quan bảo hiểm xã hội hoặc nơi chi trả ở địa phương. Người nhận hộ ghi sổ mỗi tháng và cho các anh chị em biết, để tránh hiểu lầm về sau.

Có nên khuyên ông bà gửi tiền để dành vào đâu đó cho sinh lời?

Đây là quyết định của ông bà, và các con không nên thúc. Nếu ông bà hỏi ý, nên khuyên ông bà ưu tiên giữ tiền an toàn, dễ lấy khi cần cho sức khoẻ, và tự đến nơi chính thức hỏi, không nghe lời mời qua điện thoại.

Ông bà ở với một người con mà các con khác không góp gì thì sao?

Đó là chuyện giữa các anh chị em, nên bàn riêng, không lôi lương hưu của ông bà vào để bù. Có thể chia việc chăm ông bà theo khả năng từng người, mỗi người nhận một phần rõ ràng.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138