QuanXuyen.comQuán Xuyến
Tủ lạnh, kho đồ và tủ thuốc

Sắp xếp góc đồ khô trong bếp: chạn, tủ dưới bồn rửa và nguyên tắc dùng đồ cũ trước

Góc đồ khô hay rối vì hũ lọ chồng nhau và đồ mới che đồ cũ. Cách chia ngăn theo tần suất dùng, xếp để đồ cũ ra trước và giữ khô ráo quanh năm.

Older man on a small step stool reaching into an upper wooden kitchen cabinet, rearranging glass jars of rice and beans, soft late-afternoon light, shot from below and behind, jars plain

Sắp xếp góc đồ khô trong bếp là chia chạn, kệ và tủ thành từng ngăn theo tần suất dùng, đặt thứ dùng hằng ngày ngang tầm tay, thứ dự trữ lên cao hoặc xuống thấp, và xếp sao cho đồ mua trước luôn đứng trước để được dùng trước. Thêm một điều kiện nữa cho khí hậu nước mình: mọi thứ phải khô, kín và tránh xa chỗ ẩm như tủ dưới bồn rửa.

Bài này đi qua từng chỗ cất trong một căn bếp thường gặp, từ ngăn gia vị cạnh bếp tới tủ dưới bồn rửa, kèm một bảng phân ngăn mẫu, cách xếp đồ cũ ra trước mà không phải nhớ, và vài lỗi khiến góc đồ khô gọn được một tuần rồi rối lại. Không cần mua thêm hộp hay kệ mới để bắt đầu.

Vì sao góc đồ khô gọn được một tuần rồi rối lại

Chị Nhung và anh Bảo ở Quảng Ninh sửa lại bếp, mua một loạt hũ thuỷ tinh giống nhau, đổ đỗ, lạc, gạo nếp, bột vào, xếp thẳng hàng trên kệ. Được đúng hai tuần. Sau đó hũ mới mua thêm không cùng cỡ, túi bún khô để cạnh vì không có hũ, gói bột chiên mở dở bị kẹp bằng cái kẹp quần áo nhét vào khe, và cái kệ trở lại như cũ.

Góc đồ khô rối lại không phải vì người dùng cẩu thả, mà vì cách xếp ban đầu không tính đến dòng chảy của đồ. Đồ khô luôn vào và ra: mua về, mở ra, dùng dần, hết, mua tiếp. Một cái kệ chỉ đẹp ở trạng thái đầy đủ thì sẽ vỡ ngay khi có món mới hoặc món mở dở. Kệ phải có chỗ cho đồ mới về, chỗ cho đồ đang mở, và chỗ cho đồ dự phòng chưa mở.

Lý do thứ hai là xếp theo hình thức chứ không theo thói quen tay. Người nấu với tay lấy nước mắm hằng ngày, nhưng chai nước mắm lại bị đặt lên kệ cao vì "cho gọn". Một tuần sau chai nước mắm chuyển về cạnh bếp, và hệ thống bắt đầu lệch từ đó.

Chia ngăn theo tần suất dùng

Thay vì chia theo loại đồ, hãy chia theo việc dùng bao lâu một lần. Cách chia mẫu cho một căn bếp có chạn treo, kệ cạnh bếp và tủ dưới bồn:

ChỗĐể gìVì sao
Kệ hoặc khay ngay cạnh bếpNước mắm, dầu ăn đang dùng, muối, đường, bột nêm, tiêuDùng mỗi bữa, phải với tay là tới
Ngăn chạn ngang tầm mắtĐồ khô dùng hằng tuần: đỗ, lạc, miến, bún khô, mì, bột chiên đang mởThấy ngay, lấy không phải kiễng chân
Ngăn chạn trên caoĐồ dự phòng chưa mở, đồ dùng theo dịp như gạo nếp, đồ làm bánhÍt lấy, chấp nhận dùng ghế bậc
Thùng gạo dưới thấp hoặc góc khôGạo đang ănNặng, để thấp cho an toàn
Tủ dưới bồn rửaChỉ đồ chịu ẩm: nước rửa chén dự phòng, bàn chải, khăn lauChỗ ẩm nhất bếp, có ống nước, không để đồ ăn

Tủ dưới bồn rửa là chỗ nhiều nhà để gạo, để đồ khô vì "còn trống". Đó là chỗ tệ nhất cho đồ ăn: hơi nước từ ống, nguy cơ rò rỉ, gián và kiến hay tìm đến. Chỉ nên để đồ vệ sinh và dụng cụ chịu được ẩm, và nên kê một khay nhựa ở đáy để nếu ống rò thì nước đọng vào khay, dễ phát hiện.

Xếp để đồ cũ luôn ra trước mà không phải nhớ

Nguyên tắc dùng đồ cũ trước chỉ sống được khi cách xếp tự ép người dùng làm đúng. Cách làm cho từng loại chỗ cất:

  1. Với kệ sâu: khi mua đồ mới về, đẩy đồ cũ ra phía trước rồi đặt đồ mới vào phía sau. Đây là quy tắc duy nhất cả nhà phải nhớ khi cất đồ khô.
  2. Với hũ đựng: không đổ đồ mới chồng lên đồ cũ trong cùng hũ. Đổ phần cũ ra bát, rửa và lau khô hũ, đổ đồ mới vào trước, phần cũ lên trên cùng.
  3. Với gói mở dở: kẹp miệng gói, cho vào một hộp chung ghi "đang mở" đặt ở hàng trước. Khi cần dùng, lấy trong hộp này trước khi mở gói mới.
  4. Với đồ dự phòng: đặt trên ngăn cao, cùng hàng với nhau. Chỉ khi món đang dùng hết mới lấy xuống, và lúc đó ghi vào danh sách đi chợ nếu đã chạm mốc.
  5. Với thùng gạo: không đổ gạo mới chồng lên gạo cũ. Đổ phần còn lại ra một túi sạch, đổ gạo mới vào thùng, rồi đặt túi gạo cũ lên trên để ăn trước.

Quy tắc đổ phần cũ ra trước nghe có vẻ tốn công, nhưng chỉ mất vài phút mỗi lần mua và giúp đáy hũ, đáy thùng không bao giờ thành nơi tích đồ cũ nhiều tháng. Đó cũng là chỗ mọt và mùi hôi hay bắt đầu.

Giữ khô ráo: kẻ thù chính của góc đồ khô

Đồ mở ra phải vào đồ đựng kín. Túi nilon kẹp miệng chỉ chống được bụi, không chống được hơi ẩm mùa nồm. Hũ có nắp vặn hoặc nắp có gioăng giữ đỗ, lạc, bột khô ráo lâu hơn hẳn.

Không để gần bếp nấu hay nồi cơm điện. Hơi nóng và hơi nước từ bếp, từ nồi cơm làm đồ khô hút ẩm nhanh. Kệ ngay cạnh bếp chỉ nên để đồ dùng mỗi bữa và hết nhanh.

Mùa nồm kiểm thêm một lần. Ở miền Bắc, những tuần nồm ẩm nên mở các hũ đồ khô ra ngửi và nhìn: có mùi mốc, có hạt dính nhau thì phơi lại hoặc dùng sớm. Miền Nam mùa mưa cũng nên để ý tương tự.

Dùng lại gói hút ẩm có ích nhưng không thay được hũ kín. Những gói hút ẩm nhỏ trong hộp bánh, hộp đồ có thể cho vào hũ đồ khô nếu còn nguyên vẹn, nhưng đó chỉ là phụ. Đồ đựng kín và chỗ để khô vẫn là chính.

Hũ, hộp: dùng cái đang có trước khi mua mới

Không cần một bộ hũ đồng bộ để có góc đồ khô gọn. Hũ thuỷ tinh đựng mứt, đựng dưa đã ăn hết, hộp nhựa có nắp từ đồ mua sẵn, lon sữa bột rửa sạch có nắp, đều dùng tốt. Rửa sạch, phơi thật khô, rồi dán một dải băng dính ghi tên đồ bên trong. Hũ trong suốt thì càng tốt, nhìn là biết còn nhiều hay ít.

Chỉ mua thêm khi đã dùng thử một tháng và biết chính xác thiếu cỡ nào. Thường nhà sẽ cần hai ba hũ cỡ lớn cho đồ mua theo túi to như đỗ xanh, gạo nếp, và vài hũ nhỏ cho gia vị khô. Mua đúng cỡ cần thì góc đồ khô không bị chật bởi chính những cái hũ trống.

Một chi tiết hay bị bỏ qua: hũ nên cùng một kiểu nắp nếu có thể, để nắp không bị lạc. Nhà chị Nhung sau lần thất bại đầu tiên chọn giữ lại một loại hũ nắp vặn duy nhất, còn hũ lạc loại thì dùng cho việc khác, như đựng ốc vít hay kim chỉ.

Một ví dụ sắp lại trong một buổi chiều

Lần thứ hai, nhà chị Nhung sắp lại góc đồ khô trong một buổi chiều thứ Bảy, theo thứ tự dưới đây. Bạn có thể làm theo với thời gian tương tự cho một căn bếp vừa:

Thời gianViệcKết quả cần có
Mười lăm phút đầuLấy hết đồ khỏi chạn và kệ ra bàn ănThấy được toàn bộ những gì đang có
Mười phútBỏ đồ hỏng, mùi lạ, quá hạn; gom đồ trùng nhau về một chỗBiết món nào đang thừa, món nào thiếu
Mười phútLau khô các ngăn, kiểm tủ dưới bồn xem có rò nướcNgăn sạch, khô trước khi xếp lại
Hai mươi phútXếp lại theo bảng chia ngăn, đồ cũ ra trước, dán tên lên hũMỗi món có một chỗ cố định
Năm phútChụp ảnh kệ, gửi vào nhóm tin nhắn của nhàAi cũng biết chỗ mới của mọi thứ

Khoảng một giờ là xong, và phần lớn thời gian nằm ở việc nhìn và quyết định chứ không phải ở việc xếp. Nếu bếp quá nhiều đồ, chia làm hai buổi: buổi đầu xử lý chạn trên, buổi sau xử lý kệ cạnh bếp và tủ dưới bồn. Đừng làm dở dang rồi để đồ nằm trên bàn qua đêm.

Chỗ hay sai và những thứ không cần làm

Vài thói quen thường làm góc đồ khô hỏng nhanh, và vài việc người ta hay tưởng phải làm:

  • Đổ đồ mới lên đồ cũ trong cùng hũ: đáy hũ thành nơi tích đồ cũ.
  • Để đồ ăn trong tủ dưới bồn rửa: ẩm, gần ống nước và côn trùng.
  • Mua hũ trước khi biết mình cần gì: hũ đẹp mà sai cỡ thì bị bỏ xó.
  • Không cần chuyển mọi thứ ra khỏi bao bì gốc: đồ có hạn in trên bao bì như bún khô, mì gói, đồ hộp nên để nguyên cho dễ đọc hạn.
  • Không cần ghi hạn cho từng hũ nếu hũ được dùng hết trong vài tuần; chỉ ghi ngày cho đồ để lâu như gạo nếp, đỗ mua theo vụ.
  • Không cần lau dọn toàn bộ góc đồ khô hằng tuần; mỗi lần mua đồ mới về, lau ngăn đó luôn là đủ.

Câu tự kiểm sau một tháng: nhờ một người trong nhà ít nấu nhất lấy giúp một món, ví dụ gói miến. Nếu người đó tìm được trong chưa đến nửa phút mà không phải hỏi, cách xếp của nhà bạn đang chạy được.

Chia việc giữ góc đồ khô giữa người lớn trong nhà

Góc đồ khô thường bị coi là "chỗ của người nấu", nên chỉ một người biết thứ gì ở đâu, còn lại không ai đụng. Ở nhà anh Bảo, anh nấu bữa sáng còn chị Nhung nấu bữa tối, nên cả hai đều cần biết. Hai người chốt hai luật: ai cất đồ mới về thì xếp theo đúng quy tắc đồ cũ ra trước, ai dùng hết hũ thì rửa hũ và ghi tên món vào danh sách đi chợ.

Với nhà có người lớn tuổi ở cùng, nên hỏi ông bà quen để gì ở đâu trước khi sắp lại, và giữ nguyên vị trí những món ông bà dùng hằng ngày như hũ muối, chai nước mắm. Thay đổi chỗ để của người quen tay là cách nhanh nhất làm hệ thống mới thất bại.

Nếu nhà có người giúp việc theo giờ, chụp một tấm ảnh kệ đồ khô sau khi sắp xong, in hoặc gửi cho họ, kèm một câu dặn ngắn về quy tắc đồ cũ ra trước. Người mới vào nhà sẽ làm đúng ngay từ lần đầu thay vì làm theo thói quen nhà cũ.

Câu hỏi thường gặp

Có nên đổ hết đồ khô ra hũ thuỷ tinh không?

Không nhất thiết. Đồ đã mở và dùng dần như đỗ, lạc, bột nên vào hũ kín để chống ẩm. Đồ còn nguyên bao bì có in hạn như mì gói, bún khô, đồ hộp nên để nguyên để dễ đọc hạn. Đổ hết ra hũ tốn công và làm mất thông tin hạn dùng.

Gạo nên để ở đâu trong bếp?

Nên để gạo trong thùng có nắp kín, đặt ở chỗ khô, mát, xa bồn rửa và xa bếp nấu. Không đặt sát tường ẩm hay ngay dưới cửa sổ hay hắt mưa. Mua lượng vừa đủ ăn vài tuần giúp gạo luôn mới và ít bị mọt hơn.

Bếp nhỏ không có chạn thì cất đồ khô ở đâu?

Có thể dùng một kệ đứng hẹp đặt cạnh tủ lạnh, hoặc vài hộp nhựa có nắp xếp chồng trong tủ đồ gần bếp. Nguyên tắc vẫn vậy: đồ hay dùng để tầm tay, đồ dự phòng để cao hoặc thấp, và tránh chỗ ẩm.

Đồ khô có mùi lạ hoặc vón cục thì xử lý sao?

Đồ khô có mùi mốc, mùi hôi dầu, hạt dính thành cục hay có vệt lạ thì nên bỏ, không cố phơi lại để ăn. Sau đó rửa sạch và phơi khô hũ đựng, kiểm các hũ bên cạnh xem có bị ảnh hưởng không, và xem lại chỗ đặt có bị ẩm không.

Có cần ghi ngày mua cho từng hũ đồ khô không?

Chỉ cần với những món để lâu, dùng không thường xuyên như gạo nếp, đỗ mua theo vụ, bột làm bánh. Những món dùng hết trong vài tuần thì không cần ghi, vì quy tắc đồ cũ ra trước đã đủ để chúng không bị bỏ quên.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138