QuanXuyen.comQuán Xuyến
Quỹ chung và tiền góp trong nhà

Người giữ quỹ chung trong nhà: chọn ai, giao sổ thế nào, khi nào đổi người

Quỹ chung của nhà cần một người giữ. Chọn ai cho hợp, việc của người giữ quỹ gồm những gì, quyền đến đâu, bàn giao sổ khi đổi người và dấu hiệu người giữ đang quá tải.

Elderly woman passing a small wooden box to her adult son across a dining table, both hands on the box, close-up on hands, warm side window light, green tablecloth

Người giữ quỹ chung trong nhà nên là người ghi đều, báo đúng ngày và không ngại bị hỏi, chứ không nhất thiết là người góp nhiều nhất hay lớn tuổi nhất; người đó cần được giao việc rõ, quyền rõ, và có mốc đổi người hẹn trước. Quỹ chung nhiều nhà vỡ không vì người giữ làm sai, mà vì không ai nói rõ người giữ được làm gì, phải báo gì.

Bài này dành cho mọi kiểu quỹ chung có từ hai người góp trở lên: vợ chồng, anh chị em ở chung, con cái góp tiền chăm bố mẹ, nhóm người ở ghép đã đi làm. Bạn sẽ có danh sách việc của người giữ quỹ, bảng chọn người, cách giao quỹ lần đầu, cách bàn giao khi đổi người, và những dấu hiệu cho thấy người giữ đang quá tải.

Việc của người giữ quỹ gồm những gì

Nhiều nhà nghĩ giữ quỹ là cầm tiền. Thực ra phần cầm tiền nhẹ nhất. Việc đầy đủ gồm:

  • Nhận tiền góp, ghi tên người góp và ngày nhận.
  • Chi các khoản đã thống nhất, hoặc hoàn tiền cho người đã ứng chi.
  • Ghi mọi lần vào, ra trong ngày hoặc chậm nhất cuối tuần.
  • Giữ biên lai, hoá đơn của những khoản lớn.
  • Báo số dư cho mọi người đúng ngày cố định mỗi tháng.
  • Nhắc riêng người chưa góp, nhẹ nhàng, một lần.
  • Báo trước khi quỹ sắp không đủ cho một khoản đã biết.
  • Giữ sổ an toàn và để người khác xem khi được hỏi.

Đọc danh sách này lên trong buổi chọn người. Nhiều người nhận giữ quỹ vì nghĩ chỉ cần cầm tiền, rồi mệt vì phải làm tám việc mà không ai nói trước. Biết trước khối lượng việc, người nhận mới nhận thật lòng, và người góp mới thấy cần cảm ơn người giữ.

Chọn người: điều cần và điều không cần

Bảng sau giúp cả nhà chọn theo việc chứ không theo vai vế. Người hợp nhất thường là người có nhiều dấu ở cột giữa, bất kể tuổi hay thu nhập.

Tiêu chíCầnKhông cần
Thói quen ghi chépQuen ghi, ghi đều dù ítGiỏi kế toán, giỏi bảng tính
Thời gianCó mười lăm phút mỗi tuần để ghi và đối chiếuỞ nhà cả ngày
Vị tríLiên lạc được với mọi người gópỞ gần nơi chi tiêu nhất
Tính cáchKhông khó chịu khi bị hỏi về tiềnNghiêm khắc, hay nhắc người khác
Vai vếĐược mọi người chấp nhậnLớn tuổi nhất hoặc góp nhiều nhất
Tình hình tiền riêngTách được tiền quỹ khỏi tiền mìnhCó nhiều tiền hơn người khác

Tiêu chí "không khó chịu khi bị hỏi" quan trọng hơn nó trông. Người giữ quỹ mà mỗi câu hỏi đều nghe như bị nghi sẽ làm cả nhà ngại hỏi, và quỹ không ai hỏi là quỹ dễ lệch nhất.

Nếu nhà có hai người cùng hợp, có thể chia vai: một người giữ tiền và chi, một người giữ sổ và báo cáo. Hai người cùng nhìn một quỹ thì ít khi sai mà không ai thấy.

Giao quỹ lần đầu: một buổi, năm việc

Buổi giao quỹ lần đầu nên có mặt mọi người góp, trực tiếp hoặc qua cuộc gọi. Năm việc cần làm xong trong buổi đó:

  1. Đọc danh sách việc của người giữ quỹ, người nhận nói rõ nhận hết hay chỉ nhận một phần.
  2. Thống nhất ngày góp hằng tháng và ngày báo số dư. Hai ngày này nên cách nhau vài hôm để người giữ có thời gian đối chiếu.
  3. Thống nhất mức chi mà người giữ được tự quyết không cần hỏi. Trên mức đó, phải báo trước và chờ ít nhất một người đồng ý.
  4. Chọn chỗ giữ tiền: phong bì, hộp, hay tài khoản riêng. Nói rõ nếu là tài khoản, ai đứng tên và mọi người xem số dư bằng cách nào.
  5. Ghi ngày đổi người hoặc ngày xem lại vai người giữ, thường là sau một năm.

Kết quả năm việc này viết vào trang đầu sổ quỹ. Lần sau có ai hỏi "người giữ quỹ có được làm thế không", câu trả lời đã nằm sẵn trên trang đó.

Quyền và giới hạn của người giữ quỹ

Được chi trong mức tự quyết, không phải giải thích trước. Người giữ quỹ phải đi chợ hộ, đóng tiền điện, mua thuốc. Nếu khoản nào cũng phải hỏi, họ sẽ bỏ việc hoặc ứng tiền riêng rồi ngại đòi.

Được nhắc người góp trễ. Đây là quyền chứ không phải việc khó xử, vì cả nhà đã giao. Người góp trễ cũng nên hiểu lời nhắc là việc của vai, không phải ý riêng.

Không được cho vay từ quỹ. Kể cả cho người trong nhà, kể cả vay vài ngày. Cho vay là quyết định của mọi người góp.

Không được tự đổi mục đích quỹ. Quỹ chợ không tự chuyển thành quỹ sửa nhà, quỹ chăm bố mẹ không tự dùng cho việc họ. Muốn đổi phải bàn chung.

Không phải bù tiền khi quỹ thiếu do chi đúng việc. Người giữ quỹ không phải người bảo lãnh. Quỹ thiếu vì chi phí thật tăng thì mọi người góp thêm hoặc bàn cắt bớt, không để người giữ tự gánh.

Bàn giao khi đổi người

Đổi người giữ quỹ là chuyện bình thường: người cũ chuyển chỗ ở, bận hơn, hoặc đơn giản là đến mốc đổi đã hẹn. Bàn giao gọn trong một buổi:

  1. Người cũ chốt sổ đến ngày bàn giao: tổng vào, tổng ra, số dư, kể cả những khoản ứng chưa hoàn.
  2. Cả hai cùng đếm tiền mặt hoặc cùng xem số dư tài khoản, ghi con số vào trang bàn giao.
  3. Người cũ liệt kê việc dở: khoản sắp đến hạn, người chưa góp tháng này, khoản đang chờ hoàn.
  4. Giao sổ, túi biên lai, và cách truy cập tài khoản nếu có. Nếu tài khoản đứng tên người cũ, lên kế hoạch chuyển sang tài khoản mới trong thời gian ngắn.
  5. Cả hai ký tắt ở trang bàn giao, chụp ảnh trang đó gửi cho mọi người góp.

Trang bàn giao là ranh giới trách nhiệm. Mọi khoản trước trang đó là của người cũ, sau trang đó là của người mới. Bỏ qua bước này là cách chắc nhất để vài tháng sau có câu hỏi không ai trả lời được.

Ví dụ: ba anh em ở chung căn nhà bố mẹ để lại ở Hải Phòng

Ba anh em nhà chị Liên cùng ở căn nhà ba tầng bố mẹ để lại ở Hải Phòng, mỗi người một tầng, đều đã có gia đình. Tiền điện nước chung, phí vệ sinh, sửa chữa phần chung như cầu thang, mái, do một quỹ chung chi. Anh cả giữ quỹ từ đầu vì là anh cả. Anh không ghi, chỉ nhớ, và mỗi lần ai hỏi, anh thấy bị nghi.

Đến năm thứ ba, chuyện tiền sửa mái thành căng thẳng. Cả ba ngồi lại, đọc danh sách việc của người giữ quỹ, và anh cả tự nói mình không hợp với việc ghi chép. Chị Liên, em út, quen ghi chép vì làm hành chính, nhận giữ sổ. Anh cả vẫn lo phần gọi thợ và chi tiền, vì anh quen thợ.

Buổi bàn giao, họ chốt số dư, đếm tiền, ghi các khoản đang dở. Từ đó mỗi ngày mùng 3, chị Liên gửi số dư vào nhóm ba gia đình. Anh cả nói nhẹ hẳn người, vì giờ ai hỏi gì cũng có sổ trả lời, anh không phải nhớ.

Một chi tiết nhà chị Liên thêm vào sau vài tháng: mỗi quý, một người trong ba nhà luân phiên làm người xem lại, đối chiếu sổ với biên lai và ký tắt vào trang tổng. Lần đầu anh hai làm, anh thấy một khoản tiền điện bị ghi hai lần, chị Liên sửa ngay trong buổi đó. Chuyện nhỏ, nhưng nó cho cả ba nhà thấy sổ được kiểm thật chứ không chỉ để trưng, và từ đó không ai còn hỏi dò nữa.

Dấu hiệu người giữ quỹ đang quá tải

Người giữ quỹ hiếm khi nói mình mệt. Họ thường cố cho đến khi bỏ, hoặc đến khi sổ đã rối đến mức không gỡ được. Những dấu hiệu nên để ý: báo cáo tháng chậm dần, từ đúng ngày thành trễ vài hôm rồi quên; sổ có nhiều dòng ghi bù cùng một ngày; người giữ ứng tiền riêng nhiều lần mà không nhắc hoàn; câu trả lời khi bị hỏi ngắn và gắt hơn thường.

Khi thấy những dấu hiệu đó, đừng hỏi "sao dạo này sổ lộn xộn". Hỏi "phần nào trong việc giữ quỹ đang nặng nhất, mình nhận bớt được không". Thường chỉ cần tách một việc, như việc nhắc góp hay việc giữ biên lai, sang người khác là người giữ quỹ đã thở được.

Nếu người giữ quỹ muốn thôi, để họ thôi theo cách tử tế: bàn giao đầy đủ, cảm ơn trước mọi người, và không ai được nhắc lại những sai sót nhỏ trong thời gian họ giữ. Người tiếp theo nhìn vào cách nhà đối xử với người giữ cũ để quyết có nhận việc hay không.

Những việc không cần làm và cách tự kiểm sau sáu tháng

Giữ quỹ chung trong nhà không cần nghiêm như giữ quỹ ở cơ quan. Mấy việc sau làm thêm mệt mà không thêm an toàn:

  • Không cần ký nhận mỗi lần góp. Một dòng ghi trong sổ và tin nhắn báo đã nhận là đủ.
  • Không cần họp hằng tháng nếu báo cáo số dư đã đều. Họp khi có việc lớn hoặc đến mốc xem lại.
  • Không cần để người giữ quỹ chụp gửi từng hoá đơn nhỏ. Hoá đơn khoản lớn thì giữ, khoản nhỏ ghi dòng.
  • Không cần nhiều người cùng giữ tiền mặt "cho chắc". Tiền chia nhiều chỗ thì sổ khó khớp hơn.
  • Tự kiểm: sáu tháng qua có tháng nào báo cáo trễ quá một tuần không?
  • Tự kiểm: có ai từng hỏi về một khoản mà người giữ quỹ không trả lời được bằng sổ không?
  • Tự kiểm: người giữ quỹ có đang ứng tiền riêng mà chưa được hoàn không?
  • Tự kiểm: mọi người góp có biết số dư hiện tại mà không cần hỏi không?

Nếu có hai câu tự kiểm trả lời không ổn, đó là lúc ngồi lại, không phải để tìm lỗi người giữ quỹ mà để chỉnh cách làm. Câu nên hỏi người giữ quỹ khi ấy: "Việc nào trong này anh/chị/em thấy nặng nhất?" Câu trả lời thường chỉ thẳng vào chỗ cần sửa.

Câu hỏi thường gặp

Người giữ quỹ có nên được trả công không?

Đa số nhà không trả công bằng tiền, nhưng nên ghi nhận bằng cách khác như bớt cho họ một phần việc nhà hoặc một phần góp. Điều quan trọng là cả nhà thấy đó là một việc thật, có thời gian thật.

Có nên để người lớn tuổi nhất giữ quỹ cho đúng nếp?

Nếu người lớn tuổi nhất cũng hợp với việc ghi chép và báo cáo thì rất tốt. Nếu không, có thể để họ giữ vai quyết định cuối cùng, còn việc giữ sổ giao cho người khác. Như vậy vẫn giữ được nếp mà quỹ không bị rối.

Người giữ quỹ làm mất tiền thì xử lý thế nào?

Trước hết chốt sổ để biết chính xác mất bao nhiêu và trong hoàn cảnh nào. Mất do sơ suất nhỏ thường được cả nhà chia nhau chịu; mất do dùng quỹ sai mục đích là chuyện khác, cần bàn riêng, bình tĩnh và có sổ làm căn cứ.

Tài khoản quỹ chung nên đứng tên ai?

Thường là tên người giữ quỹ, vì người đó phải giao dịch. Để mọi người yên tâm, người giữ gửi ảnh số dư mỗi tháng và chuyển tài khoản sang người mới khi đổi người giữ. Thủ tục cụ thể thì hỏi ngân hàng nơi mở tài khoản.

Bao lâu nên đổi người giữ quỹ một lần?

Không có thời hạn bắt buộc. Nhiều nhà xem lại mỗi năm một lần, nếu người giữ vẫn muốn giữ và mọi người vẫn đồng ý thì tiếp tục. Điều quan trọng là có ngày xem lại để việc đổi người không bị coi là mất tin.

Một người góp không tin người giữ quỹ thì phải làm sao?

Mời người đó làm người xem lại sổ mỗi quý. Được xem, được đối chiếu thường giải toả nghi ngờ nhanh hơn mọi lời giải thích. Nếu vẫn không yên, có thể chia vai giữ tiền và giữ sổ cho hai người khác nhau.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138