QuanXuyen.comQuán Xuyến
Đi chợ và thực đơn tuần

Nấu một lần ăn hai bữa cho cả nhà: chọn món nền rồi đổi cách ăn bữa sau

Cách nấu dư có chủ đích: chọn món nền hợp để hai bữa, tách phần trước khi dọn mâm, cất và hâm đúng cách, rồi đổi cách ăn để bữa thứ hai không giống bữa đầu.

Steam rising from a large pot of boiled chicken on a gas stove, a man ladling broth into a glass container beside it, evening kitchen glow, side angle

Nấu một lần ăn hai bữa không phải là ăn lại y nguyên món hôm qua, mà là nấu dư một món nền như gà luộc, thịt luộc, nồi nước xương hay thịt kho, tách phần cho bữa sau ngay khi nấu xong, rồi hôm sau đổi cách ăn: gà luộc thành gỏi hoặc cháo, nước xương thành canh rau khác, thịt luộc thành món rim hay cuốn. Bữa sau chỉ mất mười lăm đến hai mươi phút mà mâm cơm vẫn khác.

Cách này hợp nhất cho những tối bận trong tuần, khi người về nhà đầu tiên không đủ sức nấu một bữa từ đầu. Bài dưới đây chỉ ra món nào hợp làm món nền và món nào không, cách tách phần để giữ an toàn, các cặp bữa mẫu, và những chỗ hay sai khiến cả nhà chán món nấu dư sau vài tuần.

Món nào hợp làm món nền, món nào không

Món nền tốt là món giữ được vị sau một đêm trong tủ lạnh và đổi được sang cách ăn khác. Bảng dưới chia theo kinh nghiệm bếp nhà thường gặp.

NhómVí dụVì sao
Rất hợpGà luộc, thịt ba chỉ luộc, nồi nước xương, bò kho, thịt khoĐể qua đêm vẫn ngon, có nhiều cách ăn khác nhau
Hợp nếu tách sớmCá kho, sườn rim, đậu sốt cà chuaVị đậm hơn sau một đêm nhưng chỉ ăn lại được theo đúng kiểu cũ
Không hợpRau xào, đồ chiên giòn, canh rau láRau chuyển màu, mất giòn; đồ chiên ỉu; canh rau lá nấu lại bị nhừ
Nấu tươi mỗi bữaRau luộc, rau sống, trứng chiên, canh rau đay, mồng tơiNhanh, rẻ công, nấu mới ngon hơn hẳn
Cẩn thậnHải sản có vỏ, món có trứng lòng đàoDễ hỏng, nên ăn hết trong bữa

Nhìn bảng sẽ thấy cách chia đúng là: món mặn nền nấu dư, còn rau và canh rau lá nấu tươi cho từng bữa. Nhờ vậy bữa thứ hai vẫn có phần mới, không ai thấy đang ăn lại cả mâm cũ.

Một mẹo nhỏ khi chọn món nền: ưu tiên món có thể đổi từ khô sang nước hoặc ngược lại. Gà luộc ăn khô hôm trước thì hôm sau thành cháo, miến có nước; thịt luộc ăn chấm hôm trước thì hôm sau thành món rim đậm. Món chỉ có một cách ăn, như cá kho, vẫn để dành được nhưng nên đi kèm rau và canh mới hoàn toàn để bữa sau đỡ lặp.

Các cặp bữa mẫu dùng được ngay

Ví dụ giả định: nhà anh Khoa và chị Hoa ở Bắc Ninh, bốn người ăn, tối thứ Ba và thứ Năm cả hai về muộn. Dưới đây là các cặp bữa nhà này xoay vòng trong tháng; bữa đầu nấu vào ngày rảnh, bữa sau rơi vào ngày bận.

Bữa đầu (nấu dư)Bữa sau (đổi cách ăn)Việc phải làm cho bữa sau
Gà luộc chấm muối tiêu chanhCháo gà hoặc miến gàDùng nước luộc gà đã để riêng, xé thịt, nấu cháo hoặc trụng miến
Thịt ba chỉ luộc, rau luộcThịt rim mắm hoặc thịt cuốn bánh tráng rau sốngThái thịt, rim nhanh với nước mắm đường, hoặc chỉ bày ra cuốn
Canh xương hầm củ cảiCanh bí hoặc canh cải nấu bằng nước xương còn lạiĐun sôi nước xương, cho rau mới vào
Bò kho ăn với bánh mìBò kho ăn với bún hoặc mìHâm nóng, trụng bún
Thịt kho trứngThịt kho chưng với dưa cải hoặc ăn với cơm và dưa leoHâm lại, thêm dưa cải nếu muốn đổi vị

Cột cuối cho thấy bữa sau gần như không có việc nấu thật sự, chỉ có hâm, trụng, cuốn. Đó là lý do nó hợp với tối bận. Người về sớm, dù là anh Khoa hay chị Hoa hay con lớn, đều làm được mà không cần hỏi.

Tách phần trước khi dọn lên mâm

Chia phần bữa sau ngay khi tắt bếp. Đây là thói quen quan trọng nhất. Phần dành cho hôm sau phải được múc ra hộp sạch trước khi bày món lên mâm, không đợi ăn xong mới cất phần còn lại. Phần đã qua đũa, qua thìa của cả nhà rồi để qua đêm dễ hỏng hơn và kém ngon hơn.

Để riêng nước luộc, nước dùng. Nước luộc gà, nước hầm xương là nửa giá trị của món nền. Lọc qua rây, để nguội rồi cất hộp riêng. Hôm sau đây là nền cho cháo, miến, canh. Nếu nước còn nhiều mỡ, để nguội trong tủ, mỡ sẽ đóng thành lớp trên mặt, hớt bỏ dễ dàng trước khi dùng.

Chia đúng lượng của bữa sau. Nếu bữa sau cần nửa con gà cho cháo bốn người, tách đúng nửa con. Tách quá ít thì bữa sau thiếu, quá nhiều thì bữa đầu ăn không đủ, cả nhà lại gắp sang phần đã để dành.

Ghi lên hộp dành cho bữa nào. Một mẩu băng dính giấy ghi “cháo tối T3” giúp người mở tủ không lấy nhầm hộp này ăn vặt hay nấu món khác.

Cất và hâm lại sao cho an toàn

Nấu dư chỉ có lợi khi phần để dành vẫn an toàn. Những nguyên tắc dưới đây là mức tối thiểu nên giữ.

  • Để món vừa bớt nóng rồi cho vào tủ lạnh trong vòng khoảng hai giờ sau khi nấu, không để nguội hẳn qua đêm trên bếp.
  • Nồi lớn nên chia ra hộp nhỏ, nông để nguội nhanh và lạnh đều; nguyên cả nồi đầy cho vào tủ thì phần giữa lâu lạnh.
  • Phần để dành cho bữa sau nên ăn trong một, hai ngày. Nếu bữa sau lùi xa hơn, cho phần đó vào ngăn đá ngay hôm nấu.
  • Chỉ hâm lượng ăn trong bữa, hâm đến khi nóng đều và sôi với món có nước. Không hâm đi hâm lại nhiều lần cùng một nồi.
  • Cơm nguội để làm cơm chiên cũng cần cất tủ sớm, không để nồi cơm ngoài cả đêm.
  • Thấy mùi lạ, nhớt, đổi màu thì bỏ, kể cả khi mới để một ngày.

Với nhà có người lớn tuổi, phụ nữ mang thai hoặc trẻ nhỏ, nên thận trọng hơn: ưu tiên phần để dành ngắn ngày và hâm thật kỹ. Nếu có hướng dẫn riêng của bác sĩ về ăn uống, làm theo hướng dẫn đó.

Nồi nước dùng: món nền dễ dùng nhất

Nếu chỉ chọn một món nền để tập, nên bắt đầu bằng nồi nước dùng. Một nồi xương heo hoặc xương gà ninh vào ngày rảnh có thể thành nền cho hai, ba bữa canh khác nhau trong tuần: canh bí, canh cải, canh rau ngót, hoặc nồi cháo, nồi bún cho bữa sáng cuối tuần. Phần xương sau khi ninh có thể gỡ thịt ăn ngay trong bữa đầu.

Cách làm gọn cho bếp nhà: chần xương qua nước sôi, đổ nước đầu, rửa lại rồi mới ninh để nước trong; hớt bọt trong mười lăm phút đầu; ninh nhỏ lửa; không nêm muối hay hạt nêm vào nồi gốc. Nồi gốc để nhạt thì phần nào cũng dùng được, kể cả cho người trong nhà phải ăn nhạt. Nêm ở từng nồi canh khi nấu.

Ninh xong, lọc qua rây, để bớt nóng rồi chia hộp theo lượng của một nồi canh. Hộp dùng trong một, hai ngày cất ngăn mát, hộp dùng sau đó cho vào ngăn đá ngay. Nước dùng đông lại trong hộp nhỏ, tối bận chỉ cần lấy ra một hộp, đun sôi, thả rau vào là có canh. Ở nhà anh Khoa, nồi xương ninh tối Chủ nhật thường đủ cho canh tối thứ Hai, canh tối thứ Ba và một nồi cháo sáng thứ Bảy.

Một mẹo nhà anh Khoa học được sau vài lần làm: phần nước dùng cuối nồi đổ vào khay đá viên, đông lại rồi dồn vào một túi. Hôm con ốm cần bát cháo, hay ông bà muốn bát canh nhỏ giữa buổi, chỉ cần lấy ba, bốn viên đun lên là có nền ngọt, không phải rã cả hộp lớn rồi bỏ phí phần thừa.

Chỗ hay sai khiến cả nhà chán món nấu dư

Nhiều nhà bỏ cách này sau vài tuần vì thấy bữa nào cũng như ăn lại. Thường là do một trong những lỗi sau.

  • Ăn lại y nguyên. Thịt kho tối qua, tối nay lại là thịt kho, cùng đĩa, cùng rau. Chỉ cần đổi cách ăn kèm, thêm một món rau mới, cảm giác đã khác.
  • Nấu dư cả mâm. Nấu dư rau, canh rau lá thì bữa sau vừa không ngon vừa phải bỏ. Chỉ nấu dư món nền.
  • Không tách trước. Để ăn xong mới cất phần thừa thì lượng không đều, có hôm chẳng còn gì cho bữa sau.
  • Bữa sau cách quá xa. Nấu Chủ nhật, để dành tới thứ Năm thì món đã quá lâu trong ngăn mát. Bữa đầu và bữa sau nên cách nhau một, hai ngày.
  • Một người quyết hết. Người nấu nghĩ cả nhà thích gà luộc hai bữa, nhưng con lớn đã ngán từ tuần trước mà không ai hỏi.

Tuần nào thấy phần để dành bị bỏ, ghi lý do vào lề tờ thực đơn. Hai, ba tuần sau sẽ thấy rõ cặp bữa nào nhà mình thích và cặp nào nên gạch.

Câu cả nhà nên hỏi nhau và cách tự kiểm

Cách nấu này chỉ bền khi những người ăn cũng đồng ý. Ở bữa tối Chủ nhật, anh Khoa hỏi cả nhà ba câu: “Tuần này mình nấu dư món gì cho tối thứ Ba?”, “Ai muốn ăn cháo, ai muốn ăn miến?”, “Có ai ngán món nào rồi không?”. Câu trả lời ghi thẳng vào tờ thực đơn tuần. Con trai lớn nói đã ngán gà luộc, tuần đó nhà chuyển sang cặp thịt luộc và thịt cuốn.

Việc nấu dư cũng nên chia như mọi việc bếp khác. Người nấu bữa đầu tách phần và ghi hộp; người về sớm hôm sau làm phần hâm, trụng, cuốn. Nhờ vậy không ai phải ôm cả hai bữa, và người vốn ít vào bếp cũng có một việc rõ ràng, dễ làm.

Sau một tháng, tự kiểm bằng hai con số: số tối bận phải gọi đồ ăn ngoài và số hộp để dành bị bỏ đi. Nếu cả hai đều giảm, cách nấu đang hợp. Nếu số hộp bị bỏ vẫn cao, có lẽ nhà bạn đang nấu dư quá nhiều hoặc chọn sai món nền; giảm lượng hoặc đổi cặp bữa trước khi kết luận cách này không hợp. Hai con số này ghi ngay ở lề tờ thực đơn mỗi tuần, cuối tháng cộng lại là có.

Câu hỏi thường gặp

Nấu dư cho bữa sau có làm mất chất dinh dưỡng không?

Món mặn nấu dư và hâm lại một lần không mất đi nhiều so với ăn ngay. Rau xanh thì khác, hâm lại vừa kém ngon vừa giảm chất lượng, vì vậy nên nấu rau tươi cho từng bữa, chỉ để dành món mặn nền.

Đồ ăn nấu dư để trong tủ lạnh được bao lâu?

Với bếp gia đình, nên ăn phần để dành trong một, hai ngày nếu cất ở ngăn mát. Muốn để lâu hơn thì cho vào ngăn đá ngay hôm nấu. Thấy mùi lạ hoặc đổi màu thì bỏ, đừng tiếc.

Có nên hâm lại cả nồi canh nhiều lần không?

Không nên. Mỗi lần chỉ múc ra lượng ăn trong bữa để hâm, phần còn lại giữ trong tủ. Hâm đi hâm lại cả nồi làm món nhừ, mất ngon và tăng nguy cơ hỏng ở những lần nguội giữa chừng.

Nhà có trẻ nhỏ thì có nên cho trẻ ăn đồ nấu dư không?

Phần để dành được tách sạch ngay khi nấu, cất tủ sớm và hâm nóng kỹ thì thường dùng được cho cả nhà. Với trẻ còn rất nhỏ hoặc có hướng dẫn riêng của bác sĩ, nên ưu tiên nấu mới cho phần của trẻ.

Ăn hai bữa cùng một món nền có bị ngán không?

Sẽ ngán nếu ăn y nguyên. Đổi cách ăn kèm, thêm rau mới, chuyển từ món khô sang món nước là đủ để bữa thứ hai khác hẳn. Không nên kéo một món nền sang bữa thứ ba.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138