QuanXuyen.comQuán Xuyến
Tủ lạnh, kho đồ và tủ thuốc

Cất đồ dùng theo mùa: chăn bông, quạt máy, áo mưa gói sao để mùa sau dùng ngay

Hết mùa lạnh nhét chăn vào góc, hết hè để quạt bám bụi, mùa sau lấy ra thì ẩm mốc. Cách làm sạch, gói, đánh số thùng và đổi mùa gọn trong một buổi.

Husband and wife on a bedroom floor folding a thick quilt into a large cloth storage bag, an electric fan wrapped beside them, golden late-morning light, eye-level shot from the doorway

Cất đồ dùng theo mùa đúng cách gồm bốn bước: làm sạch và làm khô hoàn toàn trước khi cất, gói hoặc che để chống bụi và ẩm, cho vào thùng có đánh số và ghi danh sách bên trong vào một tờ giấy chung, rồi đặt ở chỗ khô thoáng, theo thứ tự mùa nào lấy trước thì ra ngoài cùng. Làm vậy, mùa sau lấy ra là dùng được ngay, không phải giặt lại chăn ám mùi hay lau quạt bám bụi.

Ở nước mình, đổi mùa không chỉ là chuyện mùa đông miền Bắc. Miền Trung có mùa mưa bão, miền Nam có mùa mưa và mùa khô, Tây Nguyên có những tháng lạnh về đêm. Đồ theo mùa của mỗi nhà khác nhau, nhưng cách cất thì giống nhau. Phần dưới có bảng cách cất từng nhóm đồ, cách đánh số thùng, và một buổi đổi mùa mẫu cho cả nhà.

Vì sao đồ cất hết mùa hay hỏng khi lấy ra

Nhà anh Sơn và chị Hoa ở Ninh Bình có một kho nhỏ trên gác xép. Cuối tháng Ba năm nào cũng vậy, trời ấm lên, chăn bông được gấp vội nhét vào bao tải, quạt sưởi kéo lên gác, áo khoác dồn vào một góc tủ. Sang tháng Mười Một lấy ra, chăn có mùi ẩm, một góc lốm đốm mốc, quạt sưởi bám bụi dày, và chẳng ai nhớ áo khoác của đứa con lớn còn vừa không.

Đồ cất hỏng vì ba lý do. Lý do đầu tiên là cất khi chưa khô hẳn: chăn đắp cả mùa có mồ hôi và hơi ẩm, gấp ngay sau khi giặt mà chưa phơi khô ruột là mầm mốc. Lý do thứ hai là cất ở chỗ ẩm, nóng: gác xép sát mái tôn nóng như lò mùa hè, gầm cầu thang sát tường ẩm. Lý do thứ ba là cất không có danh sách: thùng nào đựng gì không ai biết, nên mùa sau phải mở hết các thùng ra tìm.

Đồ cất tốt thì mùa sau lấy ra chỉ cần phơi một nắng là dùng. Khác biệt nằm ở hai giờ đồng hồ cuối mùa, và đó là hai giờ mà hầu hết các nhà đều vội.

Cách cất từng nhóm đồ theo mùa

Mỗi nhóm đồ cần làm sạch và gói khác nhau. Bảng dưới gom những món hay gặp trong các gia đình:

ĐồLàm sạch trước khi cấtGói, cheĐặt ở đâu
Chăn bông, chăn lôngGiặt hoặc phơi nắng kỹ cả hai mặt, đợi khô hẳn ruộtTúi vải hoặc vỏ chăn cũ, không bọc kín nilonNgăn trên tủ quần áo, chỗ khô thoáng
Áo khoác, áo lenGiặt sạch, phơi khôGấp vào thùng có nắp, không nén quá chặt áo phaoThùng trong tủ hoặc gầm giường khô
Quạt máy, quạt câyLau cánh, lồng quạt, tháo lồng nếu dễBọc túi vải hoặc túi nilon trùm, buộc nhẹĐứng thẳng ở góc khô, không đè đồ lên
Quạt sưởi, máy sưởiRút điện, đợi nguội, lau bụi ở khe tản nhiệtThùng gốc nếu còn hoặc túi trùmChỗ khô, xa nguồn nước
Áo mưa, ủngRửa sạch bùn, phơi khô cả mặt trongGấp lỏng, không gấp khi còn ẩmThùng nhỏ gần cửa ra vào hoặc cốp xe
Màn chống muỗi dự phòngGiặt, phơi khôTúi vảiCùng thùng với chăn mỏng

Đừng hút chân không chăn bông, áo phao hay đồ lông để lâu nhiều tháng nếu không chắc chắn, vì lông và bông bị nén lâu có thể khó phồng trở lại. Hút chân không hợp với đồ vải mỏng và khi chỗ cất thật sự chật. Bọc nilon kín đồ vải để lâu ở chỗ nóng cũng dễ đọng hơi nước bên trong.

Đánh số thùng và lập danh sách bên trong

Phần quan trọng nhất của việc cất theo mùa là mùa sau tìm ra. Cách làm của nhà anh Sơn sau lần thất bại đầu tiên:

  1. Dùng thùng nhựa có nắp hoặc thùng giấy cứng; mỗi thùng một số, viết số to ở hai mặt thùng bằng bút dầu.
  2. Mỗi thùng chỉ đựng một nhóm: thùng 1 chăn, thùng 2 áo khoác người lớn, thùng 3 đồ của con, không trộn.
  3. Trước khi đóng nắp, liệt kê từng món trong thùng vào một tờ danh sách chung: số thùng, tên món, của ai.
  4. Với đồ của trẻ đang lớn, ghi thêm cỡ, để mùa sau biết món nào chắc chắn đã chật.
  5. Dán tờ danh sách ở mặt trong cửa tủ hoặc cửa kho, chụp một ảnh để trong nhóm tin nhắn của nhà.
  6. Xếp thùng theo thứ tự mùa: đồ mùa sắp tới đặt ra ngoài, đồ mùa vừa xong đặt vào trong.

Nhờ tờ danh sách, khi trời trở lạnh bất chợt một tuần trong tháng Mười, chị Hoa chỉ cần đọc "áo khoác mỏng của bé Na – thùng 3" và lấy đúng thùng đó, không phải mở cả kho. Với thùng đặt cao, viết số ở cả mặt bên để đứng dưới nhìn lên vẫn thấy.

Chọn chỗ cất cho khí hậu từng vùng

Miền Bắc mùa nồm. Từ cuối đông sang xuân, độ ẩm có lúc rất cao. Đồ cất trong thời gian này dễ mốc nhất. Nên cất chăn bông sau vài ngày nắng ráo, không cất trong những ngày nồm, và mở thùng kiểm một lần giữa mùa hè.

Miền Trung mùa mưa bão. Đồ cất ở tầng trệt có nguy cơ ngập. Đặt thùng trên kệ cao hoặc tầng trên, không đặt thùng sát sàn nhà ở những nhà từng bị nước vào.

Miền Nam mùa mưa. Đồ ít theo mùa hơn nhưng áo mưa, ủng, đồ đi biển, quạt dự phòng vẫn cần chỗ. Tránh gầm giường sát sàn gạch nếu nhà ẩm, kê thùng lên một tấm ván hoặc chân kệ.

Tây Nguyên và vùng cao. Đêm lạnh gần như quanh năm ở một số nơi, chăn dày không cất hẳn mà luân phiên. Chỉ cất chăn dày nhất và áo khoác dày nhất, giữ chăn vừa ở ngoài.

Nhà mái tôn, gác xép. Gác sát mái tôn rất nóng ban ngày, không hợp để đồ nhựa, đồ có pin hay đồ điện. Nếu chỉ có chỗ đó, chọn đồ ít sợ nóng như thùng chăn đã gói vải, và chừa khoảng thoáng giữa thùng với mái.

Buổi đổi mùa mẫu cho cả nhà

Nhà anh Sơn chọn hai buổi đổi mùa cố định trong năm: một sáng Chủ nhật cuối tháng Ba khi đã hết rét, một sáng Chủ nhật đầu tháng Mười Một khi trời bắt đầu se lạnh. Cả nhà có mặt, mỗi người lo một phần. Anh Sơn phụ trách đồ điện: lau quạt máy, kiểm dây và phích cắm, cất quạt sưởi. Chị Hoa phụ trách tờ danh sách và đồ của con. Hai đứa con lớn tự gấp áo khoác của mình và đọc to tên từng món để mẹ ghi.

Buổi đổi mùa mất khoảng hai giờ, nhưng chia đều thì mỗi người chỉ làm một phần. Không ai phải ở lại một mình dọn hết, và mọi người đều biết đồ của mình nằm ở thùng nào. Trước buổi đó một tuần, nhà đã giặt và phơi chăn, áo khoác những ngày nắng ráo, nên hôm đổi mùa chỉ còn việc gấp, gói, ghi và xếp.

Cuối buổi, cả nhà ngồi xem lại tờ danh sách và trả lời một câu: "Mùa vừa rồi có món nào mình không dùng tới lần nào không?" Món nào hai mùa liền không dùng, như chiếc áo khoác không ai mặc vừa, cái quạt sưởi thứ hai, được cho đi thay vì cất tiếp.

Khi lấy đồ ra ở buổi đổi mùa sau, làm theo chiều ngược lại: đọc tờ danh sách, lấy thùng cần dùng, phơi chăn và áo khoác một nắng, bật thử quạt sưởi vài phút ở chỗ thoáng trước khi dùng trong phòng ngủ. Thùng vừa rỗng được dùng ngay để cất đồ của mùa vừa qua, nên tờ danh sách được viết lại luôn trong cùng buổi.

Chỗ hay sai và những thứ không cần làm

Những lỗi hay gặp khi cất đồ theo mùa, và vài việc không đáng làm:

  • Cất chăn khi còn ẩm ruột vì vội: phơi thêm một nắng là đủ, đừng cất vào ngày nồm.
  • Dùng băng phiến nặng mùi trong thùng chăn quần áo: mùi ngấm lâu, không hợp nhà có trẻ nhỏ; giữ khô và sạch là cách chính để tránh mối mọt.
  • Cất quạt chưa lau: bụi bám lâu dính chặt, mùa sau khó lau hơn nhiều.
  • Trộn đồ của nhiều người, nhiều loại vào một thùng: mùa sau phải đổ ra hết mới tìm được.
  • Không cần mua hộp đồng bộ đẹp: thùng giấy cứng, bao gối cũ làm túi vải, vỏ chăn cũ bọc chăn đều dùng tốt.
  • Không cần cất cả mọi thứ: áo mưa nhà hay đi xe máy nên để gần cửa quanh năm, vì mưa bất chợt có cả trong mùa khô.

Tự kiểm vào đầu mùa sau: lấy thùng ra, mở chăn ngửi và nhìn kỹ các góc. Không mùi ẩm, không đốm mốc, quạt bật chạy êm là lần cất trước đã đúng. Nếu có mùi, lần sau phơi kỹ hơn hoặc đổi chỗ cất.

Đồ của ông bà và người ở cùng: hỏi trước khi cất

Trong nhà nhiều thế hệ, ông bà thường có những món giữ theo cách riêng: chăn bông cũ mà bà quý, áo len ông mặc từ lâu, cái quạt cây lâu năm mà ông chưa muốn bỏ. Khi đổi mùa, đừng tự gom đồ của ông bà vào thùng chung. Hỏi ông bà muốn cất món nào, ở đâu, và có muốn tự gấp không. Có những người lớn tuổi thích tự tay làm việc này, đó là cách họ giữ nếp nhà.

Với anh chị em hay người thân ở cùng, mỗi người một thùng riêng có tên là cách đơn giản nhất. Người đó tự quyết món gì cất, món gì cho đi, và tự ghi vào danh sách chung. Nhà không phải đoán ý ai, cũng không lỡ tay cho đi món người khác còn muốn giữ.

Một chi tiết nhỏ mà hữu ích: tờ danh sách thùng nên ghi rõ của ai bên cạnh mỗi món. Đến mùa sau, khi một người ở xa về chơi hỏi "cái áo khoác của em đâu rồi", ai trong nhà cũng trả lời được mà không phải gọi điện hỏi người đã cất.

Câu hỏi thường gặp

Chăn bông cất bao lâu thì nên lấy ra phơi một lần?

Nếu cất ở chỗ khô thoáng và chăn đã khô hẳn trước khi cất, thường không cần lấy ra giữa mùa. Ở vùng ẩm hoặc sau những đợt mưa kéo dài, nên mở thùng kiểm một lần, thấy có mùi ẩm thì phơi lại một nắng rồi cất tiếp.

Có nên bọc quạt máy bằng nilon kín không?

Một túi nilon trùm lỏng để chống bụi là được, nhưng không nên bọc kín hoàn toàn ở chỗ ẩm vì hơi nước có thể đọng bên trong. Quan trọng hơn là lau sạch quạt trước khi cất, để đứng thẳng ở chỗ khô và không chồng đồ nặng lên.

Đồ của trẻ đã chật có nên cất để dành cho em không?

Chỉ nên cất khi nhà biết rõ sẽ dùng lại trong một hai năm tới và có chỗ. Ghi rõ cỡ trên tờ danh sách. Nếu không chắc, cho đi sớm khi đồ còn tốt sẽ có ích cho người khác hơn là để lâu trong thùng rồi ố, chật.

Gác xép mái tôn có cất chăn được không?

Được nếu không còn chỗ nào khác, nhưng cần gói chăn trong túi vải chứ không bọc kín nilon, kê thùng cách sàn và chừa khoảng thoáng với mái. Không nên để đồ nhựa mỏng, đồ có pin hay đồ điện ở chỗ quá nóng như vậy.

Làm sao để cả nhà cùng tham gia đổi mùa thay vì một người làm hết?

Chọn hai buổi cố định trong năm, báo trước một tuần và chia việc theo nhóm đồ: một người đồ điện, một người tờ danh sách, từng người tự gấp đồ của mình. Khi ai cũng có phần rõ ràng, buổi đổi mùa xong nhanh và không ai phải gánh một mình.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138