QuanXuyen.comQuán Xuyến
Chia việc nhà giữa người lớn

Vợ chồng cùng đi làm chia việc nhà: tính theo giờ trống thật, không theo câu ai rảnh

Vợ chồng cùng đi làm, chưa có con nhỏ, chia việc nhà theo giờ trống thật của từng người: cách đo giờ trống, xếp việc ngày thường và cuối tuần.

Young couple walking into a narrow apartment hallway at dusk carrying work bags and a bag of vegetables, shot from behind, warm lamp light, muted green walls

Khi hai vợ chồng cùng đi làm và chưa có con nhỏ, cách chia việc nhà đỡ cãi nhau nhất là chia theo giờ trống thật của mỗi người trong tuần, đo bằng giấy bút, chứ không theo cảm giác "anh rảnh hơn" hay "em về sớm hơn". Giờ trống thật là thời gian còn lại sau giờ làm, đường đi, ăn, ngủ và những việc riêng không bỏ được.

Đo xong thì việc chia trở nên đơn giản: người có nhiều giờ trống ngày thường nhận việc lặp lại hằng ngày, người có nhiều giờ trống cuối tuần nhận việc dồn theo tuần, và cả hai cùng nhận một phần việc vô hình. Phần dưới hướng dẫn cách đo, cách xếp và những chỗ dễ lệch khi một người đổi việc hoặc tăng ca.

Vì sao "ai rảnh thì làm" không chạy với hai người đi làm

Hai người cùng đi làm thì ai cũng thấy mình bận. Câu "ai rảnh thì làm" vì thế biến thành cuộc chờ xem người kia có làm trước không. Người chịu bừa kém hơn sẽ đứng dậy trước, và sau vài tháng người đó thành người làm chính mà không hề có cuộc bàn bạc nào.

Cảm giác về thời gian của nhau cũng thường sai. Người làm ở văn phòng gần nhà có thể về lúc năm giờ rưỡi, nhưng người kia chỉ nhìn thấy giờ về và quên rằng buổi tối họ còn trả lời tin nhắn công việc tới chín giờ. Người làm ca sớm về từ ba giờ chiều nhưng phải ngủ từ chín giờ tối để bốn giờ sáng dậy. Nhìn giờ về để đoán ai rảnh là nhìn một nửa bức tranh.

Chia theo giờ trống thật không có nghĩa là đếm từng phút. Nó chỉ để hai người cùng nhìn một tờ giấy, cùng thấy tuần của nhau trông ra sao, rồi mới bàn. Phần lớn các cặp sau khi đo đều bất ngờ ở ít nhất một chỗ, và chính chỗ bất ngờ đó là chỗ cách chia cũ đang lệch.

Có một điều nên nói ra từ đầu để khỏi vướng về sau: việc nhà không chia theo ai kiếm nhiều tiền hơn. Thu nhập là chuyện của quỹ chung; còn việc nhà là chuyện của thời gian và sức. Người kiếm nhiều hơn mà về sớm hơn thì vẫn có nhiều giờ trống hơn.

Đo giờ trống thật: mẫu một tuần

Mỗi người tự điền một bảng, ghi theo tuần bình thường nhất gần đây, không phải tuần lý tưởng. Chỉ cần ghi khoảng giờ, không cần chính xác tới phút.

Khoảng thời gianNgày thường (mỗi ngày)Thứ BảyChủ nhật
Giờ làm, kể cả làm thêm thường xuyên
Đi lại
Ngủ
Ăn uống, vệ sinh cá nhân
Việc riêng không bỏ được (tập luyện, học thêm, thăm bố mẹ)
Còn lại = giờ trống thật

Dòng "việc riêng không bỏ được" cần thật thà. Đi đá bóng tối thứ Ba mà ghi vào đây thì người kia sẽ hỏi, và đó là lúc nên bàn: việc riêng nào giữ nguyên, việc nào có thể dời. Đừng ghi để thắng; ghi để hai người cùng thấy.

Đặt hai bảng cạnh nhau. Thường sẽ thấy một trong ba kiểu: một người trống nhiều hơn hẳn ngày thường, một người trống nhiều hơn cuối tuần, hoặc hai người xấp xỉ nhau. Mỗi kiểu có cách chia khác nhau ở mục tiếp theo.

Ba kiểu giờ trống và cách chia hợp với từng kiểu

Không có tỷ lệ chuẩn nào cho mọi nhà. Bảng này chỉ gợi ý hướng, hai người vẫn tự chốt với nhau.

KiểuNgười nhận việc hằng ngàyNgười nhận việc dồn theo tuầnViệc vô hình
Một người trống nhiều hơn ngày thườngNgười trống ngày thường: bữa tối, bếp sau bữa, rácNgười kia: lau nhà, giặt lớn, đi chợ cuối tuần, dọn nhà vệ sinhChia đôi theo mảng, mỗi người giữ trọn hai ba mảng
Một người trống nhiều hơn cuối tuầnNgười kia nhận ít việc hằng ngày nhưng chọn việc nhanh: rác, phơi đồNgười trống cuối tuần: nấu sẵn vài món cho tuần, đi chợ lớn, dọn sâuNgười bận ngày thường giữ những mảng làm được từ xa như đóng tiền, hẹn thợ
Xấp xỉ nhauChia theo việc mỗi người ít ghét hơnĐổi nhau theo tuần cho việc cả hai cùng ghétChia đôi theo mảng

Ở kiểu thứ ba, câu hỏi "việc nào anh ít ghét nhất" hữu ích hơn câu "việc nào anh làm giỏi". Ai cũng giỏi được việc nhà nếu làm đủ lâu; còn việc mình ghét thì làm bao lâu vẫn ghét, và đó là thứ làm người ta bỏ dở.

Ví dụ: anh Lộc và chị Ngân ở Đồng Nai

Ví dụ giả định: anh Lộc làm kỹ thuật ở khu công nghiệp, ca hành chính nhưng hay về muộn vì đường xa. Chị Ngân làm kế toán gần nhà, về lúc năm giờ rưỡi nhưng cuối tháng phải làm thêm buổi tối gần một tuần. Hai người cưới được hai năm, chưa có con, thuê nhà riêng.

Trước khi đo, cả hai đều nghĩ chị Ngân rảnh hơn nên chị nấu tối và dọn bếp, anh Lộc lo cuối tuần. Khi ghi bảng, hóa ra ngày thường chị trống khoảng hai tiếng rưỡi mỗi tối, anh khoảng một tiếng rưỡi. Nhưng tuần cuối tháng, giờ trống của chị gần như bằng không, và đó chính là tuần hai người hay cãi nhau nhất.

Họ giữ cách chia cũ cho ba tuần đầu tháng, nhưng thêm một điều khoản: tuần chốt sổ của chị, anh Lộc nhận nguyên gói bữa tối và bếp. Để làm được, anh nấu sẵn hai món vào Chủ nhật trước tuần đó. Chị Ngân nhận lại bằng cách giữ mảng đóng tiền định kỳ cả năm, vì việc này chị làm nhanh và anh hay quên. Sau hai tháng, tuần cuối tháng không còn là tuần căng thẳng.

Xếp việc ngày thường và cuối tuần

Sau khi biết kiểu giờ trống của nhà mình, xếp việc theo trình tự này để không bị dồn:

  1. Tách việc thành ba loại: việc phải làm mỗi ngày (bếp, rác, phơi đồ), việc làm vài lần một tuần (giặt, lau nhà, đi chợ), việc theo tháng hoặc theo mùa (dọn tủ lạnh, giặt rèm, lau quạt).
  2. Giảm việc mỗi ngày tới mức thấp nhất có thể: nấu một lần ăn hai bữa, rửa bát một lần sau bữa tối thay vì rải rác, phơi đồ ngay khi máy giặt xong.
  3. Giao việc mỗi ngày cho người có giờ trống ngày thường; người kia nhận phần lớn việc vài lần một tuần.
  4. Việc theo tháng đưa vào một buổi cố định, ví dụ sáng Chủ nhật đầu tháng, hai người làm cùng lúc mỗi người một việc.
  5. Chừa ít nhất nửa ngày cuối tuần không có việc nhà nào cho cả hai. Nếu không chừa được, danh sách việc đang quá dài so với nhà hai người.

Bước hai thường bị bỏ qua, trong khi nó giải quyết được nhiều nhất. Nhà hai người không cần nấu ba món mỗi tối, không cần lau nhà mỗi ngày. Bớt được một việc hằng ngày thì cả hai cùng có thêm giờ, không ai phải nhường.

Khi giờ giấc một người thay đổi

Đổi việc, đổi ca, đổi chỗ làm. Đây là lúc phải đo lại, không phải lúc cố giữ cách chia cũ. Người mới đổi việc thường bận hơn trong hai ba tháng đầu, người kia gánh thêm tạm thời là hợp lý, nhưng ghi rõ là tạm và hẹn ngày xem lại.

Tăng ca thất thường. Nếu không biết trước, thỏa thuận một luật đơn giản: ai tăng ca thì nhắn trước bốn giờ chiều, người kia làm phần bữa tối, người tăng ca làm bù một việc cuối tuần. Luật đơn giản thì nhớ được, luật phức tạp thì không ai theo.

Một người làm việc tại nhà. Ở nhà cả ngày không có nghĩa là rảnh cả ngày. Người làm tại nhà thường bị dồn những việc lặt vặt như nhận hàng, mở cửa cho thợ, phơi đồ giữa giờ. Ghi những việc đó vào bảng như mọi việc khác, và tính nó vào phần của họ.

Một người ốm dài ngày. Người khỏe gánh toàn bộ là đương nhiên trong tuần đầu. Sau đó, bỏ bớt việc thay vì cố giữ nếp cũ: ăn đơn giản hơn, lau nhà thưa hơn, nhờ người nhà nếu cần.

Chỗ hay sai và câu nên hỏi nhau

Mấy chỗ dưới đây làm hỏng việc chia ở rất nhiều nhà hai người, dù lúc đầu ai cũng thiện chí:

  • Đo giờ trống theo tuần lý tưởng, không theo tuần thật. Tuần thật có tăng ca, có hôm mệt về nằm luôn.
  • Chỉ chia việc tay chân, quên chia phần nhớ và lên kế hoạch.
  • Người có nhiều giờ trống hơn bị giao hết, đến mức giờ trống của họ còn ít hơn người kia.
  • Chia xong không ghi lại, ba tuần sau mỗi người nhớ một kiểu.
  • Coi việc người kia làm thêm là "giúp", trong khi đó là phần của họ.

Câu nên hỏi nhau mỗi khi thấy lệch: "Tuần này mình có ai thấy hết giờ cho bản thân không?" Nếu có, đó là dấu hiệu cần xem lại, bất kể bảng nói gì. Mục đích của việc chia là để cả hai còn sức cho nhau sau giờ làm, không phải để bảng cân bằng.

Cách tự kiểm sau một tháng

Phép kiểm đơn giản nhất là cùng nhau điền lại cột cuối của bảng giờ trống, lần này ghi giờ trống sau khi đã trừ việc nhà. Nếu hai con số chênh nhau không quá nhiều, hoặc chênh theo hướng hai người đã đồng ý từ trước, cách chia đang ổn. Nếu một người gần như không còn giờ nào cho mình trong ngày thường, dù bảng ban đầu cho thấy họ trống nhiều hơn, nghĩa là họ đã bị giao quá tay.

Phép kiểm thứ hai là đếm số lần một người làm việc của người kia mà không được nhờ. Một hai lần một tháng là chuyện bình thường giữa vợ chồng. Nếu nó thành thói quen hằng tuần, có một gói việc đang không hợp với người nhận: hạn quá sớm, việc quá to, hoặc rơi đúng vào giờ họ mệt nhất.

Phép kiểm thứ ba khó đo hơn nhưng quan trọng: buổi tối hai người còn ngồi nói chuyện với nhau được bao lâu? Chia việc theo giờ trống không nhằm làm cho bảng cân đối, mà để cả hai còn sức dành cho nhau. Nếu sau một tháng tối nào cả hai cũng đều kiệt sức, vấn đề có thể không nằm ở cách chia mà ở lượng việc. Khi đó quay lại bước giảm việc hằng ngày, gạch thêm vài việc khỏi danh sách.

Câu hỏi thường gặp

Vợ chồng chưa có con thì việc nhà có nhiều đến mức phải chia kỹ không?

Không nhiều như khi có con, nhưng chính lúc ít việc là lúc dễ chia nhất. Nếp chia việc hình thành trong mấy năm đầu thường giữ nguyên khi có con, nên chia rõ từ bây giờ đỡ phải sửa lại sau này.

Người kiếm nhiều tiền hơn có nên làm ít việc nhà hơn không?

Việc nhà nên chia theo thời gian và sức, không theo thu nhập. Nếu người kiếm nhiều hơn cũng làm nhiều giờ hơn thì họ tự nhiên có ít giờ trống hơn, và bảng giờ trống sẽ phản ánh điều đó mà không cần lấy tiền ra so.

Một người về rất muộn mỗi ngày thì nhận việc gì?

Nhận việc dồn theo tuần như đi chợ lớn, lau nhà, dọn nhà vệ sinh, và nhận những mảng việc vô hình làm được từ xa như đóng tiền, theo dõi đồ dùng, hẹn thợ. Việc hằng ngày để người về sớm hơn.

Có nên thuê người dọn dẹp thay vì chia việc?

Thuê người dọn theo giờ giảm được việc tay chân, nhưng không thay được phần nhớ, đi chợ, nấu nướng và điều phối. Nếu quyết thuê, vẫn cần chia xem ai là người dặn việc và nhận lại, ai lo những việc người giúp việc không làm.

Bao lâu nên đo lại giờ trống một lần?

Mỗi khi có người đổi việc, đổi ca hoặc chuyển nhà thì đo lại. Nếu không có gì thay đổi, khoảng sáu tháng một lần ngồi xem lại bảng cũ là đủ, chỉ mất mười lăm phút.

Chia theo giờ trống rồi mà vẫn thấy không công bằng thì sao?

Thường do phần việc vô hình chưa được tính, hoặc một người nhận toàn việc mình ghét. Ghi lại danh sách việc nhớ và lo, rồi đổi bớt việc ghét sang dạng luân phiên theo tuần.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138