QuanXuyen.comQuán Xuyến
Quán xuyến lúc nhà có biến

Có tin bão vào thì nhà làm gì: chia việc theo mốc 48 giờ, 12 giờ và sau bão

Nghe tin bão sắp vào mà cả nhà cuống lên? Bảng chia việc theo mốc 48 giờ, 24 giờ, 12 giờ, trong bão và sau bão, ai nhận việc gì và kiểm nhà theo thứ tự nào.

Father and adult son carrying potted plants and loose chairs from a front yard into the house under a heavy grey sky, seen from the doorway

Khi có tin bão vào, nhà nên chia việc theo mốc thời gian thay vì làm mọi thứ cùng lúc: khoảng 48 giờ trước là lúc mua đồ, sửa chỗ yếu và lên kế hoạch cho người già; 24 đến 12 giờ trước là lúc kê đồ, gói giấy tờ, chằng chống; khi bão vào thì ở yên trong nhà; sau bão thì kiểm nhà theo thứ tự an toàn.

Bài này không bàn chuyện đọc bản tin bão hay danh sách đồ dự trữ, những thứ đã có nhiều hướng dẫn riêng. Trọng tâm là chia việc trong nhà sao cho mỗi người lớn biết mình nhận phần nào, để lúc gió lên không ai phải hỏi "giờ làm gì".

Vì sao nên chia theo mốc giờ

Nhà chị Yến và anh Thịnh ở Quảng Ngãi là nhà cấp bốn mái tôn, có bố anh Thịnh ngoài tám mươi và một người em trai ở gần. Mùa bão năm trước, nghe tin bão là cả nhà đổ xô làm cùng lúc: người ra chợ mua đồ, người leo lên mái, người dọn đồ lên gác. Đến khi gió mạnh dần mới phát hiện túi giấy tờ chưa ai gói, đèn pin chưa ai thử, và không ai hỏi bố muốn sang nhà em trai hay ở lại.

Bão thường được báo trước vài ngày, nhưng cảm giác gấp gáp làm người ta dồn mọi việc vào mấy giờ cuối. Việc cần mua thì lúc đó chợ đã đông, việc cần thợ thì lúc đó thợ đã kín lịch, việc leo lên mái thì lúc đó gió đã nguy hiểm. Chia theo mốc giờ giúp làm đúng việc vào đúng lúc còn làm được.

Một nguyên tắc nữa: theo dõi thông báo của chính quyền địa phương, nhất là thông báo sơ tán. Kế hoạch trong nhà chỉ là phần bổ sung, không thay cho hướng dẫn chính thức.

Cách chia việc ở đây giống chia việc nhà ngày thường: mỗi người nhận trọn một mảng, từ nhớ tới làm. Người mua đồ tự kiểm nhà còn gì, thiếu gì; người lo mái tự liên hệ thợ và hẹn giờ. Người lo toan chính trong nhà không phải đứng giữa nhắc từng người, nhờ vậy còn sức để lo những việc bất ngờ.

Bảng chia việc theo mốc

Bảng của nhà chị Yến. Cột người nhận là quan trọng nhất: mỗi việc một tên, không ghi "cả nhà".

MốcViệcNgười nhận
Khoảng 48 giờ trướcMua nước uống, đồ khô, pin, nến; đổ đầy bình gas nếu sắp hếtChị Yến
Khoảng 48 giờ trướcNhờ thợ hoặc người có kinh nghiệm xem mái tôn, chỗ bắt vít lỏng; cắt cành cây sát máiAnh Thịnh, em trai
Khoảng 48 giờ trướcHỏi bố muốn ở đâu khi bão vào, báo nhà em trai chuẩn bị chỗAnh Thịnh
Khoảng 24 giờ trướcGói giấy tờ, sạc đầy điện thoại và sạc dự phòng, thử đèn pinChị Yến
Khoảng 12 giờ trướcChằng chống mái, buộc hoặc đưa vào nhà đồ ngoài sân, kê đồ điện lên caoAnh Thịnh, em trai
Khoảng 12 giờ trướcNấu sẵn cơm và món ăn cho một hai ngày, đổ đầy các thùng chứa nướcChị Yến
Trong bãoỞ trong nhà, tránh xa cửa kính, chia người thức canhThay phiên
Sau bãoKiểm nhà theo thứ tự an toàn, báo tin cho họ hàngAnh Thịnh kiểm, chị Yến báo tin

Giờ giấc trong bảng là ước chừng, vì bão có thể đổi hướng hoặc đến sớm. Khi bản tin báo bão đến nhanh hơn, cứ dồn việc của mốc sau lên làm trước, nhưng giữ nguyên người nhận.

Ngoài nhà: việc tự làm được và việc cần người có kinh nghiệm

Phần lớn thiệt hại của nhà mái tôn đến từ mái bị tốc và cây đổ. Nhưng đây cũng là phần nguy hiểm nhất để tự làm.

  • Tự làm được: đưa chậu cây, bàn ghế, xe đạp, đồ phơi ngoài sân vào trong nhà hoặc buộc chặt; dọn rác, lá ở rãnh thoát nước quanh nhà để nước rút nhanh.
  • Tự làm được nếu có người giữ thang và trời còn lặng gió: chèn bao cát lên mép mái tôn theo cách người địa phương quen làm, kiểm tra các dây chằng cũ.
  • Cần người có kinh nghiệm: thay vít mái bị lỏng, gia cố xà gồ, cắt cành cây lớn sát mái hoặc sát dây điện. Cành cây chạm dây điện thì báo đơn vị điện lực, không tự cắt.
  • Không làm: leo lên mái khi gió đã mạnh hoặc trời đã mưa, dù thấy một tấm tôn đang bị lật. Mái tôn trơn và gió giật có thể hất người xuống trong tích tắc.

Nhà anh Thịnh có thói quen nhờ người thợ quen xem mái mỗi đầu mùa mưa bão, nên khi có tin bão chỉ còn việc chèn bao cát. Việc kiểm mái định kỳ thuộc lịch bảo trì của nhà, làm vào lúc trời yên sẽ đỡ hơn nhiều so với chạy vạy khi bão đã gần. Danh sách thợ quen, người có thang, người có dây chằng cũng nên ghi sẵn vào sổ nhà từ đầu mùa.

Trong nhà: giấy tờ, đồ điện và nước

Những việc trong nhà nên xong trước khi bão vào khoảng nửa ngày, khi vẫn còn đủ ánh sáng và chưa mất điện.

  1. Gói giấy tờ quan trọng như giấy chứng nhận nhà đất, căn cước, sổ bảo hiểm, giấy tờ xe vào hai lớp túi nhựa có khoá kéo, cất ở chỗ cao nhất trong nhà hoặc mang theo nếu đi sơ tán.
  2. Kê đồ điện, nệm, bao gạo lên cao nếu nhà từng bị nước vào. Rút phích các thiết bị không dùng.
  3. Biết cầu dao tổng ở đâu. Nếu nước bắt đầu vào nhà và cầu dao ở chỗ còn khô, với tới được an toàn thì ngắt; nếu phải lội nước mới tới được thì không chạm vào, ra khỏi khu vực đó.
  4. Đổ đầy nước vào các thùng, xô có nắp để dùng khi mất nước.
  5. Sạc đầy điện thoại, sạc dự phòng, đèn sạc; để đèn pin ở chỗ cố định mà ai cũng biết.
  6. Đóng chặt cửa sổ, cài then; kéo rèm dày ở cửa kính lớn, dời giường, ghế ra xa cửa kính để nếu kính vỡ thì không ai ở ngay cạnh.

Mỗi việc làm xong thì đánh dấu vào bảng chia việc. Lúc bão đến, nhìn bảng là biết còn sót gì, thay vì mỗi người chạy đi kiểm lại một lần.

Người già, người bệnh: lên kế hoạch riêng từ sớm

Hỏi ý người già từ mốc 48 giờ. Bố anh Thịnh muốn ở lại nhà mình, nhưng nhà em trai là nhà mái bằng chắc chắn hơn. Hỏi sớm thì có thời gian thuyết phục nhẹ nhàng và chuẩn bị chỗ; để sát giờ mới bảo đi thì người già dễ phản ứng.

Mang đủ thuốc và giấy tờ y tế. Thuốc đang dùng hằng ngày đủ cho vài ngày, kính, gậy, giấy tờ khám bệnh gói chung một túi đi theo người. Đừng để trong túi giấy tờ chung của nhà.

Người có bệnh cần thiết bị điện. Nếu trong nhà có người dùng thiết bị y tế chạy điện, hỏi trước nhân viên y tế đang theo dõi về phương án khi mất điện, và cân nhắc đưa người đó tới nơi có điện ổn định trước khi bão vào.

Theo hướng dẫn sơ tán. Nếu chính quyền địa phương yêu cầu sơ tán, đi theo hướng dẫn, mang túi giấy tờ và túi thuốc, khoá cửa, ngắt cầu dao trước khi rời nhà.

Một người lớn đi kèm. Người già sang ở nhà khác thì nên có một người lớn trong nhà đi theo hoặc ở lại cùng, biết giờ thuốc và thói quen của ông bà. Đừng gửi người già sang rồi để họ một mình giữa những người đang bận chằng chống nhà của chính họ.

Trong lúc bão: giữ nếp nhỏ để không ai hoảng

Khi bão vào, việc của cả nhà là ở yên trong phần chắc chắn nhất của nhà, tránh xa cửa kính và mái tôn, không ra ngoài kể cả khi gió có vẻ lặng, vì có thể đó chỉ là lúc mắt bão đi qua. Nhưng ở yên vài giờ, có khi cả đêm, cũng cần chút tổ chức.

Nhà chị Yến chia người thức canh theo ca hai tiếng, người canh để ý tiếng mái, nước có vào nhà không. Những người khác cố ngủ được chút nào hay chút đó. Điện thoại để chế độ tiết kiệm pin, chỉ một máy bật để nghe tin, các máy khác tắt bớt. Hẹn với họ hàng một giờ cố định để nhắn tin báo bình an, thay vì mọi người gọi liên tục làm hao pin.

Bữa ăn trong bão là cơm và món đã nấu sẵn từ trước. Không nấu nướng bằng lửa trong lúc gió giật nếu bếp đặt gần chỗ có thể bị tốc mái. Trẻ con trong nhà, nếu có, thì một người lớn ở cạnh, kể chuyện, chơi trò nhỏ; trẻ thường sợ tiếng gió hơn là sợ bão.

Sau bão: kiểm nhà theo thứ tự an toàn

Bão tan rồi vẫn còn nguy hiểm: dây điện đứt, tường ngấm nước, cành cây treo lơ lửng. Đi kiểm theo thứ tự này.

  1. Nhìn từ trong ra trước khi bước ra ngoài: có dây điện đứt, cây đổ chắn lối không. Thấy dây điện rơi thì tránh xa và báo đơn vị điện lực.
  2. Nếu nước đã vào nhà, không bật điện lại cho tới khi mọi ổ cắm, thiết bị đã khô và được thợ điện kiểm tra.
  3. Kiểm mái và trần: chỗ nào thấm, chỗ nào tôn bị lật. Ghi lại, chụp ảnh, gọi thợ; không tự leo lên mái khi mái còn ướt.
  4. Kiểm bếp gas: ngửi xem có mùi gas không trước khi bật lửa.
  5. Kiểm đồ ăn trong tủ lạnh nếu mất điện lâu; món nào nghi ngờ thì bỏ.
  6. Chụp ảnh mọi chỗ hư hại, ghi vào sổ nhà ngày giờ, giữ hoá đơn sửa chữa. Nếu cần làm hồ sơ bảo hiểm hoặc báo chính quyền về thiệt hại, hỏi cơ quan nơi cư trú về cách làm.

Cuối đợt, cả nhà ngồi lại mười phút: lần này việc gì làm trễ, việc gì thiếu người, đồ gì thiếu. Sửa bảng chia việc ngay khi còn nhớ, cất cùng túi giấy tờ, mùa bão sau lấy ra dùng lại.

Câu hỏi thường gặp

Khi có tin bão thì nên làm gì trước tiên?

Chia việc theo mốc thời gian và giao người nhận cho từng việc. Khoảng 48 giờ trước là lúc mua đồ cần thiết, nhờ thợ xem mái và hỏi ý người già về chỗ ở khi bão vào. Đừng dồn mọi việc vào mấy giờ cuối khi gió đã lên.

Có nên leo lên mái tôn để chằng chống khi gió đã mạnh không?

Không nên. Mái tôn trơn, gió giật có thể hất người xuống rất nhanh. Việc chằng chống nên làm khi trời còn lặng gió và có người giữ thang. Khi gió đã mạnh thì ở trong nhà, chấp nhận sửa mái sau bão.

Nước vào nhà thì có nên ngắt cầu dao không?

Nếu cầu dao ở chỗ còn khô và với tới an toàn thì nên ngắt. Nếu phải lội nước mới tới được thì không chạm vào, rời khỏi khu vực đó. Sau khi nước rút, chỉ bật điện lại khi thiết bị đã khô và được thợ điện kiểm tra.

Giấy tờ quan trọng nên cất thế nào khi có bão?

Gói vào hai lớp túi nhựa có khoá kéo, cất ở chỗ cao nhất trong nhà, hoặc mang theo người nếu phải đi sơ tán. Giấy tờ y tế và thuốc của người già nên gói riêng, đi theo người đó.

Ông bà không muốn đi sơ tán thì làm sao?

Hỏi ý ông bà sớm từ khoảng hai ngày trước, giải thích lý do và chuẩn bị sẵn chỗ ở nơi chắc chắn hơn. Nếu chính quyền yêu cầu sơ tán thì đây là yêu cầu bắt buộc vì an toàn, cả nhà cùng đi theo hướng dẫn.

Sau bão nên kiểm tra gì trong nhà?

Nhìn từ trong ra để tránh dây điện đứt và cây đổ, không bật điện nếu nước đã vào nhà khi chưa được thợ kiểm tra, kiểm mái và trần, ngửi mùi gas trước khi bật bếp, kiểm đồ ăn trong tủ lạnh và chụp ảnh mọi chỗ hư hại.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138