QuanXuyen.comQuán Xuyến
Chia việc nhà giữa người lớn

Chia lại việc nhà khi con ra ở riêng: hai vợ chồng làm lại từ đầu sau nhiều năm

Con đi học xa hay đi làm ra ở riêng, việc nhà ít đi nhưng nếp cũ còn nguyên. Cách hai vợ chồng rà lại từng việc, bỏ việc thừa và chia lại cho hợp.

Middle aged couple carrying a folded mattress out of a bright empty bedroom, seen from the doorway, late afternoon sun on tiled floor, quiet calm mood

Khi con đi học xa hoặc đi làm ra ở riêng, hai vợ chồng nên chia lại việc nhà từ đầu: rà từng việc cũ xem còn cần không, bỏ hẳn những việc chỉ tồn tại vì có con ở nhà, rồi chia phần còn lại theo sức và giờ giấc hiện tại của hai người. Giữ nguyên cách chia cũ thường dẫn đến một người vẫn làm như khi nhà bốn người, còn người kia thấy nhà đã nhẹ đi nhiều.

Đây cũng là dịp hiếm có để sửa những chỗ lệch đã thành nếp suốt mười mấy năm nuôi con. Phần dưới có bảng rà việc cũ, cách nấu và đi chợ cho hai người, cách xử lý khi con về chơi, và những câu hai người nên hỏi nhau.

Vì sao không thể giữ nguyên cách chia cũ

Suốt những năm con còn ở nhà, việc nhà được chia theo nhịp của con: giờ đi học, giờ ăn, giờ học thêm. Nhiều việc chỉ tồn tại vì có con: nấu bữa sáng sớm, giặt đồng phục, dọn phòng con, đưa đón, chuẩn bị đồ ăn đem theo. Khi con đi, những việc này biến mất, nhưng thói quen làm chúng thì còn.

Thường thì người từng nhận phần lớn việc liên quan tới con, hay là người về nhà sớm hơn, sẽ thấy hụt hẫng nhất. Họ quen một ngày có nhịp, giờ ngày trống ra. Một số người lấp chỗ trống đó bằng cách làm việc nhà kỹ hơn: lau nhà hai lần, nấu nhiều món hơn. Người kia nhìn thấy nhà vẫn chạy, không nghĩ phải thay đổi gì.

Ngược lại, cũng có nhà mà con từng gánh khá nhiều việc: con lớn đi chợ, rửa bát, lo máy tính và mạng trong nhà. Con đi rồi, những việc đó rơi xuống mà không ai nhận rõ. Lỗ hổng chỉ lộ ra khi mạng hỏng mà không ai biết gọi ai.

Vì vậy cách chia cũ hỏng theo cả hai hướng: chỗ thì thừa việc, chỗ thì thiếu người. Ngồi lại rà một lượt sẽ thấy rõ cả hai.

Bảng rà việc cũ: còn cần, đổi cách hay bỏ

Liệt kê mọi việc nhà đang làm, rồi xếp mỗi việc vào một cột. Hai người làm riêng rồi so, chỗ nào xếp khác nhau thì bàn.

ViệcCòn cần như cũCòn cần nhưng đổi cáchBỏ hẳnAi đang làm, ai sẽ làm
Nấu bữa sángĂn sáng đơn giản, mỗi người tự lo hôm đi làm
Đi chợ mỗi ngàyĐi hai lần một tuần
Dọn phòng conĐóng cửa, lau bụi mỗi tháng một lần
Giặt đồGiặt dồn ba lần một tuần
Lo mạng, máy tính, điện thoại trong nhà (con từng làm)Cần
Nấu ba món mỗi tốiHai món hoặc một món kèm canh

Cột "ai đang làm, ai sẽ làm" điền sau cùng. Đừng chia khi chưa xếp xong ba cột trước, vì nhiều việc tưởng phải chia hóa ra bỏ được.

Những việc trước đây con làm cần được nhận lại rõ ràng. Hỏi con trước khi đi để con chỉ cách, ghi lại mật khẩu mạng, chỗ để hóa đơn, mã khách hàng của nhà mạng vào sổ của nhà.

Ví dụ: anh Toàn và chị Mai ở Nghệ An

Ví dụ giả định: anh Toàn và chị Mai ngoài năm mươi, con gái lớn đi làm ở Hà Nội đã ba năm, con trai út vừa vào TP Hồ Chí Minh học đại học. Suốt mười tám năm, chị Mai lo bếp và đi chợ, anh Toàn lo sửa chữa và đưa đón con. Khi út đi, anh Toàn bỗng không còn việc đưa đón, còn chị Mai vẫn đi chợ mỗi sáng như cũ.

Sau một tháng, chị Mai thấy mệt và trống trải cùng lúc. Anh Toàn thấy nhà yên ổn, chỉ thấy vợ hay buồn. Khi hai người ngồi rà bảng, họ đồng ý bỏ đi chợ mỗi ngày, chuyển sang hai buổi một tuần và anh Toàn là người đi một buổi. Bữa tối từ ba món xuống hai. Anh Toàn nhận thêm việc nấu bữa tối thứ Ba và thứ Năm, những ngày chị đi tập dưỡng sinh với nhóm bạn.

Việc anh Toàn nấu ăn ban đầu khá vụng: món mặn, cơm khô. Chị Mai cố không chê, chỉ góp một câu sau ba tuần là anh nên nêm ít muối hơn. Anh tự tra cách nấu vài món đơn giản. Sau hai tháng, hai buổi tối đó thành buổi riêng của anh trong bếp, và chị có lại một khoảng thời gian cho mình lần đầu sau nhiều năm.

Nấu ăn và đi chợ cho hai người

Nấu ít hơn nhưng đừng nấu kiểu cho có. Nhiều nhà khi chỉ còn hai người thì ăn tạm, mì gói, cơm nguội. Một hai tuần không sao, kéo dài thì cả hai cùng xuống sức. Nấu hai món cho hai bữa, nấu một lần ăn hai lần là đủ chất mà không mất nhiều giờ.

Mua theo phần nhỏ. Thói quen mua theo số lượng của nhà bốn người làm tủ lạnh đầy đồ thừa. Mua rau đủ ba ngày, thịt cá chia phần nhỏ ngay khi về, mỗi phần đúng một bữa hai người.

Đổi người đi chợ. Nếu suốt những năm qua chỉ một người đi chợ, đây là lúc người kia học. Đi cùng nhau vài lần, rồi mỗi người nhận một buổi trong tuần. Người mới đi chợ thường mua chậm và mua nhầm, cứ để họ quen dần.

Không cần giữ bữa cơm đúng giờ cứng. Không còn giờ đi học của con thì bữa tối có thể theo giờ của hai người. Nhiều cặp thấy nhẹ nhõm hẳn khi ăn muộn hơn nửa tiếng, đủ để người về sau không phải vội.

Khi con về chơi: con là khách hay thành viên

Con về nghỉ lễ, nghỉ hè là lúc cách chia mới dễ vỡ nhất. Bố mẹ thường muốn chiều con, con thì quen được chiều khi về nhà. Vài bước giúp giữ cân bằng:

  1. Hai ngày đầu cứ để con nghỉ, như đón một người đi xa về. Việc nhà vẫn theo cách chia của hai vợ chồng.
  2. Từ ngày thứ ba, nói với con một việc cụ thể con nhận trong thời gian ở nhà, ví dụ rửa bát buổi tối hoặc đi chợ một buổi. Đây là cách coi con là người lớn trong nhà, không phải sai con.
  3. Không đổi cách chia giữa hai vợ chồng chỉ vì con về. Người nấu thứ Ba vẫn nấu thứ Ba, chỉ nấu thêm phần.
  4. Khi con đi, nhà trở lại nếp hai người ngay, không cần dọn dẹp lớn.

Con đã đi làm, có thu nhập, về chơi dài ngày thì có thể bàn cả chuyện góp tiền chợ. Chuyện này nằm ở phần quỹ chung, nhưng nên nói nhẹ nhàng và rõ ràng như với một người lớn.

Chỗ hay sai sau khi con đi

Dồn hết sự chú ý vào việc nhà. Người từng bận với con thường lấp thời gian trống bằng việc nhà. Nhà sạch hơn nhưng người làm mệt hơn và người kia không hiểu vì sao. Nếu thấy mình đang làm kỹ hơn trước mà không có lý do, đó là lúc dừng lại hỏi mình thật sự muốn làm gì với thời gian đó.

Giữ phòng con như bảo tàng. Lau dọn phòng con mỗi tuần như lúc con còn ở là một việc không cần thiết. Đóng cửa, phủ khăn đồ điện tử, lau bụi mỗi tháng một lần là đủ. Hỏi con muốn giữ gì, cất gì.

Một người nhận hết việc con để lại. Việc con từng làm thường rơi vào người tiện tay nhất. Chia lại rõ ràng thay vì để nó tự rơi.

Cho rằng không cần bàn vì "chỉ có hai người". Chính vì chỉ có hai người nên mọi lệch lạc đều nằm giữa hai người, không còn ai chen vào. Một buổi rà bảng ba mươi phút đỡ được nhiều tháng khó chịu ngầm.

Câu hai vợ chồng nên hỏi nhau

Không cần hỏi hết trong một lần. Chọn vài câu cho buổi rà bảng đầu tiên, để dành vài câu cho tháng sau.

  • Việc nhà nào anh hoặc em vẫn làm chỉ vì quen, giờ có thể bỏ?
  • Việc nào con từng làm mà giờ chưa ai nhận?
  • Mỗi người muốn có buổi nào trong tuần hoàn toàn không làm việc nhà?
  • Có việc nào trước đây chưa từng làm mà giờ muốn học, như nấu một món, sửa một thứ?
  • Khi con về chơi, mình muốn con nhận việc gì?
  • Ba tháng nữa mình ngồi lại xem cách chia mới vào ngày nào?

Nhiều cặp thấy buổi rà bảng này thành dịp nói chuyện về chính hai người, không chỉ về việc nhà. Đó là điều tốt, cứ để cuộc nói chuyện đi tới đó.

Nên ngồi ở chỗ thoải mái, ví dụ sau bữa tối cuối tuần, chứ không phải lúc một người vừa đi làm về hay lúc đang có chuyện bực. Ghi kết quả vào sổ nhà hoặc một tờ giấy dán trong bếp để ba tháng sau còn có cái mà đối chiếu.

Cách tự kiểm sau ba tháng

Ba tháng là đủ để nếp mới thành hình. Khi ngồi lại, lấy bảng rà việc cũ ra và hỏi từng dòng: việc đã bỏ có thật sự bỏ chưa, hay một trong hai người vẫn lặng lẽ làm? Việc đổi cách có giữ được cách mới không? Việc con để lại đã có chủ chưa, chủ đó có biết làm khi hỏng hóc không?

Thêm một câu hỏi về giờ giấc: mỗi người có buổi nào trong tuần thật sự không làm việc nhà không? Nếu một người vẫn bận việc nhà cả bảy buổi tối, còn người kia có ba bốn buổi rảnh, cách chia mới chưa đi đủ xa. Nhà hai người trung niên thường có nhiều giờ trống hơn nhà có con, và giờ trống đó nên rơi về cả hai, không chỉ một.

Cũng để ý xem việc nhà có đang bị dùng để tránh một chuyện khác không, như nỗi buồn khi nhà vắng hay cảm giác không biết làm gì với thời gian. Nếu có, việc chia lại chỉ giải quyết được một nửa. Nửa còn lại là chuyện hai vợ chồng tìm lại nhịp sống của mình: một môn tập, một nhóm bạn, một chuyến đi ngắn cùng nhau mỗi quý.

Câu hỏi thường gặp

Con đi học xa rồi có cần chia lại việc nhà không?

Nên chia lại. Nhiều việc chỉ tồn tại vì có con ở nhà sẽ biến mất, còn những việc con từng làm thì rơi xuống không ai nhận. Rà lại một lượt giúp bỏ việc thừa và lấp chỗ thiếu.

Một người thấy hụt hẫng khi con đi và làm việc nhà nhiều hơn, nên làm gì?

Người kia đừng chỉ khen nhà sạch. Ngồi lại rà bảng việc, bỏ bớt những việc không cần, và cùng nhau tìm việc khác cho khoảng thời gian trống, như đi bộ buổi tối, học một thứ mới hay gặp bạn bè.

Con về chơi có nên giao việc nhà cho con không?

Có, sau một hai ngày nghỉ. Giao một việc cụ thể trong suốt thời gian ở nhà, như rửa bát tối hay đi chợ một buổi. Con đã lớn, nhận việc là cách được đối xử như người lớn trong nhà.

Phòng con để trống thì có nên dọn thường xuyên không?

Không cần. Đóng cửa, che đồ điện tử, mở cửa sổ thông gió vài lần một tuần và lau bụi khoảng mỗi tháng một lần là đủ. Hỏi con muốn giữ đồ gì, cất đồ gì trước khi con đi.

Chồng chưa từng nấu ăn thì bắt đầu thế nào?

Bắt đầu với một hai bữa cố định trong tuần, món đơn giản như canh, món xào, món luộc. Vợ có thể chỉ cách lần đầu nhưng sau đó để chồng tự làm, chịu được món chưa ngon trong vài tuần đầu mà không chê.

Khi cả hai nghỉ hưu thì cách chia này còn dùng được không?

Khung rà bảng vẫn dùng được, nhưng nghỉ hưu thay đổi giờ giấc lớn hơn nhiều, nên cần ngồi lại chia lần nữa. Lúc đó có thể bàn thêm chuyện thời gian riêng của từng người khi cả hai cùng ở nhà cả ngày.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138